Lista zagad­nień do opra­co­wa­nia; poję­cia są tyl­ko zazna­cze­niem pro­ble­mu. Szcze­gó­ło­we omó­wie­nie nie­dłu­go do kupie­nia w skle­pie (wideo i w for­mie e‑booka), ale dzi­siaj może­cie już je zro­bić sami 🙂

Maturzyst_o, Biblię możesz wyko­rzy­stać jako kon­tekst, nigdy na matu­rze nie wyko­rzy­stuj jej jako tek­stu kul­tu­ry w argu­men­cie, jako porów­na­nie, zauwa­że­nie podo­bieństw — tak. Two­ja notat­ka nie musi być szcze­gó­ło­wa, to lista zagad­nień do opa­no­wa­nia w liceum. Do egza­mi­nu wystar­czy, że zasta­no­wisz się nad tek­sta­mi, któ­re nawią­zu­ją do “Biblii”, jak np. “Na wschód od Ede­nu”, “Powrót Hio­ba” czy współ­cze­sne sza­lo­ne reali­za­cje jak ta:

Fist of Jesus

Biblia — zwo­je papi­ru­su, księ­ga 
testa­ment — przy­mie­rze 
sacrum, pro­fa­num 
lb. ksiąg st 46 nt 27 
Skład Pię­ciok­się­gu 
Księ­gi mądro­ścio­we ST 
autor Pię­ciok­się­gu, Księ­gi Psal­mów,  
Ewan­ge­li­ści 
pro­fe­ta 
języ­ki ST: hebraj­ski, ara­mej­ski, grec­ki 
NT — grec­ki, ara­mej­ski 
Sep­tu­agin­ta — tłu­ma­cze­nie sie­dem­dzie­się­ciu, ST na gre­kę, III-II wiek 
Wul­ga­ta — Św. Hie­ro­nim, STNT, IV né na łaci­nę 
XVI w. Luter, nie­miec­ki 
Biblia Jaku­ba Wuj­ka 1599 
Biblia Tysiąc­le­cia 1965 
gatun­ki lite­rac­kie Biblii: kaza­nie (obja­wie­nie prawd wia­ry i kwe­stii moral­nych, tekst dydak­tycz­ny), lamen­ta­cja (tekst żałob­ny), para­bo­la (przy­po­wieść, mora­li­za­tor­skie), psalm utwór o cha­rak­te­rze modli­tew­nym, (bła­gal­ne, pochwal­ne, dzięk­czyn­ne). 
sty­li­za­cja biblij­na — styl biblij­ny, szyk prze­staw­ny, para­le­lizm skła­dnio­wy, imie­sło­wo­we rów­no­waż­ni­ki zda­nia, powtó­rze­nie spój­ni­ków, przy­daw­ka dzier­żaw­cza
stwo­rze­nie świa­ta 
Kain i Abel i Set 
bli­zna Kaina 
Sodo­ma i Gomo­ra 
„Ofia­ro­wa­nie” – o czym pisał Gustaw Herling-Grudziński?

wiersz “Powrót Hio­ba”
Pieśń nad Pie­śnia­mi — oblu­bie­ni­ca, oblu­bie­niec 
List. Sw. Paw­ła do Koryn­tian — o czym 
teo­fa­nia
Emma­nu­el — Bóg z nami 
Psal­my — rodza­je: chwa­leb­ne, dzięk­czyn­ne i błagalne 

psalm jako gatunek 

ewan­ge­lia — dobra nowina

Ewan­ge­lie — któ­ra była pierw­sza? dla­cze­go Jezus przed­sta­wio­ny jest ina­czej? kie­dy zosta­ły spisane? 

przy­po­wieść jako gatu­nek (para­bo­la) – cha­rak­ter mora­li­za­tor­ski, dydak­tycz­ny, ich twór­cą jest Jezus, naucza­ją;
Przy­po­wie­ści — o synu mar­no­traw­nym, o siew­cy, o pan­nach mądrych i głu­pich, o kąko­lu, o talentach

Kohe­let, ekle­zja­sta — vani­tas — mar­ność (vani­tas vani­ta­tum et omnia vani­tas): https://​epo​drecz​ni​ki​.pl/​a​/​k​o​h​e​l​e​t​-​n​a​-​t​e​m​a​t​-​m​a​r​n​o​s​c​i​/​D​f​l​1​v​3​1Yx

apo­ka­lip­sa jako gatu­nek
Apo­ka­lip­sa św. Jana — Bara­nek, ile pie­czę­ci, jeźdź­cy: Zabór, Mord, Głód, Śmierć, 
co robił Bara­nek w nie­bie, że dzia­ły się rze­czy na zie­mi? Co z męczen­ni­ka­mi? 
Babi­lon — świat zła; Smok — Sza­tan, Bestia — Zło, Lewia­tan  
apo­ka­lip­sa = obja­wie­nie, gatu­nek lite­rac­ki (jaw­ność nar­ra­to­ra, zapo­wiedź rychłej inter­wen­cji Boga, nie­ja­sna sym­bo­li­ka, sym­bo­licz­ny język)

zwią­zek mię­dzy cogi­to ergo sum a vani­tas vanitatum?

współ­cze­sne odwo­ła­nia do Biblii — gdzie i „Na wschód od Edenu” 

związ­ki fra­ze­olo­gicz­ne: Hio­bo­we wie­ści, egip­skie ciem­no­ści, Sodo­ma i Gomo­ra, Wie­ża Babel, umy­wać ręce; Od Anna­sza do Kaj­fa­sza; pla­gi egip­skie; Zie­mia Obie­ca­na; Salo­mo­no­wy wyrok; 

sym­bo­licz­ne licz­by: 666 – sza­ta­na; 4 – świat ziem­ski; 7 – misty­ka, tajem­ni­ca; 3 – peł­nia, 12 – całość 

sym­bo­licz­ne zwie­rzę­ta: lew — zwy­cię­stwo; wół — woj­na; orzeł — głód; sza­rań­cza — kara; gołąb — pokój; wąż — zdra­da, kusi­ciel; baran — Jezus; owce — wier­ni; ryby — wierni;