Tag: język

imiesłów

Imiesłowy — zmo­ra uczniów i wszys­t­kich, którzy piszą. Wymusza­ją konkret­ną skład­nię i inter­punkcję. Jeśli nadal nie wiesz, jak staw­iać przecin­ki, a rozbio­ry zdań nie są two­ją moc­ną stroną — staraj się unikać imiesłowów. IMIESŁÓW (hybry­da czasownika…

Kiedy stosować dłuższą, a kiedy krótszą formę zaimka?

Zaim­ki ja, ty, on — mają w niek­tórych przy­pad­kach dwie formy: dłuższe i krót­sze mnie, mi tobie, ci ciebie, cię Jemu, niemu, mu Kiedy uży­wa się dłuższych form?Ciebie nie kocham — na początku zdania…

Style językowe współczesnej polszczyzny

Styl potoczny najczęś­ciej wys­tępu­je w języku mówionym. Uży­wa się go również w formie pisanej np. w dzi­en­nikach, lis­tach, SMS-ach. Cechu­je go swo­bod­na, nies­taran­na for­ma wypowiedzi i wys­tępowanie środ­ków ekspresy­wnych. Charak­teryzu­ją go krótkie zdania,…

Procesy fonetyczne: udźwięcznienie i ubezdźwięcznienie

O tym, czym jest głos­ka, poczy­tasz tutaj: https://babaodpolskiego.pl/2020/03/29/gloska-i-litera/ O samogłoskach poczy­tasz tutaj: https://babaodpolskiego.pl/2020/03/29/samogloski/ O spółgłoskach i ich podziale poczy­tasz tutaj: https://babaodpolskiego.pl/2020/03/30/spolgloski/ Jak rozpoz­nać pro­cesy? uproszcze­nie grupy spółgłoskowej — zni­ka nam głos­ka trud­na do wymówienia…

zdania złożone — ćwiczenia

TEORIA: https://babaodpolskiego.pl/2020/03/18/zdania-zlozone/ Poważny jest człowiek, który nie odnosi się poważnie do rzeczy niepoważnych.  Pamię­ta­jmy, że Pol­s­ka pośród nar­o­dów jest dużą myszą.  Ja się zas­tanaw­iam, czy w ogóle ist­nieje dobry sposób na życie. Cza­sem trze­ba postaw­ić kołnierz,…

perswazja i manipulacja

per­swaz­ja — przeko­nanie kogoś do naszego zda­nia, z log­iczną argu­men­tacją np. załóż czap­kę, bo nie chcę byś się roz­chorowała i musi­ała mieć znów lekc­je online manip­u­lac­ja — przeko­nanie kogoś do naszego zda­nia, jest nieety­cz­na, pod­stęp, to ukry­wanie prawdy,…

najlepszy film do zestawów językowych na maturze

Najlep­szym filmem do zestawów językowych pod­czas matu­ry ust­nej jest “Dzień świra”. To nie mit! Tak jak “Lalkę” moż­na podać wszędzie, tak i ta czarna kome­dia o nauczy­cielu z ner­wicą — może Ci pomóc zdać.  Tytuł: “Dzień świra” Reżyser:…

części mowy i części zdania

CZĘŚCI MOWY CZĘŚCI ZDANIA RZECZOWNIK ->kto? co? licz­ba: mnogą i poje­dynczą*rodza­je: męs­ki, żeńs­ki, nija­ki (l.poj)męskoosobowy, niemęskoosobowy (l.mn)dek­li­nac­ja: mam — mianown­ik — kto? co?dom — dopeł­ni­acz — kogo? czego?cały — celown­ik — komu? czemu?biały — biernik — kogo? co?nad — narzęd­nik — z kim?…

zaimek zwrotny „się”

cza­sown­i­ki zwrotne w zda­niu:  np. myję się, spy­tał się — zaimek „się” wys­tępu­je po cza­sown­iku wyjątek: jeżeli wypa­da na końcu zda­nia — wtedy przed cza­sown­ikiem odmi­ana przez przy­pad­ki: D. siebie C. sobie B. siebie, się N. sobą…

środki językowe niezbędne do egzaminu ósmoklasisty

porów­nanie — X jak Y porów­nanie home­ryck­ie — w Panu Tadeuszu rozbu­dowane porów­nanie na min. 5 wer­sów i odnosi się do przy­rody np. Achilles pędz­ił w stronę Hek­to­ra niczym orzeł polu­ją­cy na swo­ją ofi­arę….. epitet — coś określa coś, przymiotnik;…

związki frazeologiczne

zaimki

zaim­ki w języku pol­s­ki -> następ­ny wpis doty­czy neozaimków

funkcja metajęzykowa

FUNKCJA METAJĘZYKOWA(sku­pia się na defin­iowa­niu zasad językowych i jest widocz­na w nauce o języku)  Lao Che, Licz­ba Mno­ga:; “Z języ­ka pol­skiego / Najbliższa i dro­ga / Jest mi licz­ba mno­ga. Licz­ba mnoga,/ bliżej…

funkcja poetycka

FUNKCJA POETYCKA — pole­ga na zwróce­niu uwa­gi na for­mę tek­stu, na sposób ksz­tał­towa­nia i brzmienia komu­nikatu Krzysztof Kamil Baczyńs­ki “By­łeś jak wiel­kie, sta­re drze­wo”: ”By­łeś jak wiel­kie, sta­re drze­wo, / na­ro­dzie mój jak dąb…

funkcja impresywna

FUNKCJA IMPRESYWNA — pod­czas trwa­nia komu­nikacji nadaw­ca w jak­iś sposób wpły­wa na odbior­cę, nakła­nia do wyko­na­nia zada­nia lub chce wpłynąć na poglądy Mowa oscarowa Joaquina Phoenixa: „Myślę, że bard­zo odłączyliśmy się od świa­ta przy­rody. Wielu…

funkcja ekspresywna

FUNKCJA EKSPRESYWNA — tekst przede wszys­tkim przekazu­je emoc­je nadaw­cy, wraże­nie nadaw­cy wobec opowiadanej his­torii lub wobec odbior­cy; autor infor­mu­je o swoich emoc­jach, nas­tro­ju lub poglą­dach Juliusz Słowac­ki, Tes­ta­ment Mój: “Żyłem…

spółgłoski

????Spółgłos­ki to głos­ki, przy których wymaw­ia­n­iu sły­chać dodatkowy dźwięk, są niesamodzielne i nie mogą tworzyć syla­by (wyjąt­ki: Brr! Pst!) b (sły­chać be); j (jot); r (er) — narządy mowy w jamie ust­nej zbliża­ją się do siebie…

samogłoski

Głos­ki dzielą się na samogłos­ki i spółgłos­ki Samogłos­ki — wszys­tkie są dźwięczne, przy ich wymaw­ia­n­iu sły­chać tylko głoskę, a narządy mowy w jamie ust­nej są rozwarte; samogłos­ka może sama tworzyć sylabę Samogłos­ki ustne — a,…

głoska i litera

Głos­ka — poje­dynczy dźwięk mowy, najm­niejsza mówiona i słyszana część wypowiedzi. 1 głos­ka = 1 lit­era: z‑u‑p‑a 1 głos­ka = 2 litery: dz-w‑o‑n 1 głos­ka = 3 litery: dzi-u‑r‑a Lit­era — graficzny znak głos­ki, w wyra­zie „dziu­ra” jest…

zdania złożone — teoria

Co robić? Szukasz zda­nia nadrzęd­nego, z niego wyni­ka pytanie, na które odpowiedź jest w zda­niu podrzęd­nym. To, jakie zadasz pytanie, decy­du­je o typ­ie zda­nia podrzęd­nego. Nie ma pytań? Są to zda­nia w relacji współrzęd­noś­ci. ZDANIA

zdania wielokrotnie złożone — ćwiczenia

TEORIA: https://babaodpolskiego.pl/2020/03/18/zdania-zlozone/ ZDANIA ZŁOŻONE: https://babaodpolskiego.pl/2020/11/05/zdania-zlozone-cwiczenia‑2/ Świado­mość tego, że życie jest krótkie, nie może odwieść nas od korzys­ta­nia z jego uroków ani pocieszyć nas w kłopotach, jakich nam ono przys­parza.  Lubię filmy, ale wolę czy­tać powieś­ci Jane…

aforyzm

Aforyzm = zło­ta myśl = sen­tenc­ja = maksy­ma — zazwyczaj jed­no zdanie, które zaw­iera ogól­ną prawdę, myśl filo­zoficzną, psy­cho­log­iczną, moral­ną. Częs­to pochodzą od znanych autorów (zło­ta myśl), sugeru­ją nieomyl­ność (sen­tenc­ja),…

idiomy

Idiomy — to kon­strukc­je językowe, które czy­ta się metaforycznie, nie moż­na odczy­ty­wać dosłown­ie słów skład­owych; są pod­kat­e­gorią fraze­ol­o­gizmów (fraze­ol­o­gizmy stałe), stanow­ią dużą trud­ność w nauce języ­ka obcego, np.: ręka rękę myje,…

skrót

SKRÓT — frag­ment wyrazu; stosowany, by zaoszczędz­ić miejsce. PISOWNIA BEZ KROPKI, gdy skrót: zaw­iera ostat­nią literę wyrazu (głównie słowa w mianown­iku), np. dok­tor — dr jed­nos­t­ki miar i wag, np. cen­tymetr — cm poję­cia matem­aty­czne, np. sinus — sin…

skrótowiec

SKRÓTOWIEC — pow­sta­je z pier­wszych liter, które tworzą nazwę np. AK (Armia Kra­jowa) Mamy kil­ka rodza­jów skró­tow­ców: GŁOSKOWCE — czy­tasz cały skró­towiec jak­by był nazwą, np. PAN (czyt. pan) — Państ­wowa Akademia Nauk LITEROWCE — czytasz…

funkcje tekstów językowych

Funkc­ja infor­maty­w­na – infor­mu­je, czyli przekazu­je infor­ma­c­je – i to na nich sku­pia się uwa­ga odbior­cy. Oto charak­terysty­czne cechy tek­stu o tej funkcji:  brak słown­ict­wa nace­chowanego emocjon­al­nie i oce­ni­a­jącego, brak środ­ków artysty­cznych, rzec­zowość, pre­cyzyjność, spójność,…

złożenie / zrost / zestawienie

ZŁOŻENIE A + o/i/y +Z = wyraz pod­sta­wowy + for­man­ty (wrost­ki: O, I, Y) + wyraz pod­sta­wowy = złoże­nie musisz zro­bić parafrazę: pis­arz, który pisze powieś­ci = powieś­ciopis­arz pochodzi z cud­zej ziemi…

narracja

NARRATOR wys­tępu­je w EPICE. NARRATOR PIERWSZOOSOBOWY (pamięt­nikars­ki) cza­sown­i­ki w pier­wszej oso­bie; może być uczest­nikiem wydarzeń ma ogranic­zoną wiedzę o świecie przed­staw­ionym częs­to subiek­ty­wny TYPY NARRACJI: auk­to­ri­al­na (patrzy na świat z dys­tansem), per­son­al­na (tak jak…

Asteriksy i Obeliksy, czyli formanty języka polskiego

Zarówno stu­den­ci filologii pol­skiej, jak i ósmok­lasiś­ci, muszą nauczyć się odróż­ni­ać typy for­man­tów i zrostków. Śpieszę z pomocą! FORMANTY AFIKSALNE Zrostek = for­mant = afiks — to określe­nie tego samego i oznacza coś doczepionego…

rozstrzygnięcie plebiscytu młodzieżowe słowo roku 2017

Odjaniepawlić poz­nałam nie przez smart­ficę, ale dzię­ki moim uczniom, którzy ustaw­ili mi kiedyś JP2 na tapecie. Oczy­wiś­cie moją reakcją było wtedy jed­no wielkie iks­de, ale nie rozu­mi­ałam jeszcze tego zjawiska. Dziś ogłos­zono wyni­ki plebis­cy­tu na młodzieżowe…