Amerykanie zachwycają się „Polish compote” i pokazują w internecie, że odkrywają właśnie napój idealny: prosty, owocowy, domowy. Wyjadają owoce pałeczkami, nagrywają degustacje. A my? My przez lata traktowaliśmy kompot jak oczywistość: szkolna stołówka, obiad u babci, Wigilia i wielki garnek z suszem.

A przecież słowo „kompot” ma elegancki rodowód. Przyszło do polszczyzny z francuskiego „compote”, a to wywodzi się z łacińskiego „compositus”, czyli ‘złożony’, ‘skomponowany’, ‘odpowiednio zestawiony’. I rzeczywiście: kompot nie był czymś byle jakim, lecz kompozycją owoców, wody, cukru, czasem przypraw, połączonych tak, by razem dały dobry smak.

Dawniej znano też formę „komput”, a ta oznaczała między innymi ‘spis’, ‘rachunek’, ‘stan liczebny’, a nawet ‘wojsko utrzymywane przez państwo’. „Komput” pochodził z łacińskiego „computus”, czyli ‘rachunek’.

Dzisiaj „kompot” ma w polszczyźnie co najmniej dwa znaczenia. Pierwsze: słodki napój z gotowanych owoców. Drugie, środowiskowe: tak bywał nazywany wywar ze słomy makowej używany jako środek odurzający.

No i frazeologia. Mamy przecież powiedzenie „wpaść jak śliwka w kompot”, czyli znaleźć się nagle w kłopotliwej sytuacji, zostać w coś uwikłanym albo dać się złapać szybciej, niż się planowało. Jego pochodzenie nie jest pewnie, ale wystarczy jego obrazowość: śliwka wpada do garnka i już po niej – można więc wpaść jak śliwka w kompot w niezręczną rozmowę czy obietnicę złożoną zbyt szybko.

Smacznego „Polish compote” kochani!