W „Gramatyce w komiksie” zebrałam wszystkie mnemotechniki wypracowane przez lata pracy z osobami neuroatypowymi oraz z uczniami i uczennicami, których przygotowywałam do egzaminu ósmoklasisty, konkursów kuratoryjnych i olimpiady z języka polskiego.
To moja wiedza i doświadczenie przełożone na komiksowe sceny, obrazy i skojarzenia, które pomagają zrozumieć zasady języka, zapamiętać je i wyjaśnić własnymi słowami.
Macie tu moją głowę, lata pracy i trochę poczucia humoru — w twardej oprawie.
Części mowy
Części zdania
rzeczownik
kto? co?
liczba: mnogą i pojedynczą*
rodzaje: męski, żeński, nijaki (l.poj)
męskoosobowy, niemęskoosobowy (l.mn)
deklinacja:
mam – mianownik – kto? co?
dom – dopełniacz – kogo? czego?
cały – celownik – komu? czemu?
biały – biernik – kogo? co?
nad – narzędnik – z kim? z czym?
morzem – miejscownik – o kim? o czym
wspaniałym – wołacz – o!
Pluralia Tantum (mają postać liczby mnogiej)
np. drzwi, spodnie, skrzypce, nożyce
Singularia Tantum (mają tylko postać liczby pojedynczej)
np. Monako
zakończone na – um np. muzeum, liceum, gimnazjum, akwarium – pochodzą z języka łacińskiego i nie odmieniają się przez przypadki w liczbie pojedynczej.
podmiot
gramatyczny: kto? co? (pytania mianownika)
logiczny: kogo? czego? (pytania dopełniacza)
szeregowy/towarzyszący: X z Y, X i Y
zbiorowy: uczniowie, nauczyciele
domyślny: domyślasz się, jaki ma osoba po czasowniku
np. Pomalował płot (on?)
czasownik
co robi? co się z nim dzieje?
koniugacja (odmiana czasownika):
liczba: mnoga, pojedyncza
rodzaje:
męski, żeński, nijaki (l.poj)
męskoosobowy, niemęskoosobowy (l.mn)
osoby:
ja, ty, on/ona/ono – w l. poj
my, wy, oni/one – w l.mn.
czas: przeszły, teraźniejszy, przyszły
tryb: oznajmujący, przypuszczający, rozkazujący
aspekt: dokonany, niedokonany
strona: czynna, bierna, zwrotna
są też formy nieosobowe: bezokoliczniki – ć, np. malować
formy zakończone na -no, -to np. warto, myto
formy: warto, trzeba, należy, można
imiesłowy (opisałam je na końcu)
orzeczenie
czasownikowe co robi? : zwykły czasowniki odpowiadający na pytanie, co robi? co się z nim dzieje? jeden wyraz
imienne kim jest? (z dwóch wyrazów): łącznik (być, stać się, zostać – we wszystkich odmianach) + orzecznik (może to być rzeczownik lub przymiotnik) np. jest aktorem; została królową; staje się żołnierzem
przymiotnik
jaki? jakie? jakie? czyj? czyja? czyje? który? która? które?
liczba: mnogą i pojedynczą
rodzaje: męski, żeński, nijaki (l.poj)męskoosobowy, niemęskoosobowy (l.mn)
deklinacja:
mam – mianownik – kto? co?
dom – dopełniacz – kogo? czego?
cały – celownik – komu? czemu?
biały – biernik – kogo? co?
nad – narzędnik – z kim? z czym?
morzem – miejscownik – o kim? o czym
wspaniałym – wołacz – o!
stopniuje się: równy, wyższy, najwyższy np. ładny, ładniejszy, najładniejszy
przydawka przymiotna
jaki? jakie? jakie? czyj? czyja? czyje? który? która? które?
liczebnik
ile? ilu? który z kolei?
główne: jeden, dwa
porządkowe: pierwszy, drugi
zbiorowe: pięcioro, dziesięcioro* (tylko jeżeli mowa o grupie, gdzie są osoby różnej płci np. pięcioro uczniów; jeżeli mówimy o istotach niedorosłych: pięcioro szczeniąt, kurcząt, przedszkolaków)
ułamkowe: pół
przydawka liczebna
ile? ilu? który z kolei?
(określa rzeczownik)
przysłówek
jak? gdzie? kiedy? skąd? dokąd?
stopniuje się: równy, wyższy, najwyższy np. jak? ładnie, ładniej, najładniej
okolicznik
miejsca: gdzie? skąd? dokąd?
czasu: kiedy? odkąd?
stopnia i miary: ile cm? ile kg?
celu: po co? w jakim celu?
przyczyny: dlaczego? z jakiej przyczyny?
sposobu: jak? w jaki sposób?
warunku: pod jakim warunkiem? w jakim wypadku?
przyzwolenia: mimo co? mimo czego?
x
dopełnienie
pytania przypadków od dopełniacza do miejscownika:
kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? z kim? z czym? o kim? o czym?
zaimek
rzeczowny: kto? co?
przymiotny: jaki? jaka? jakie?
osobowy: ja, ty, on, ona…
zwrotny: się
dzierżawczy: mój, twój, nasz, wasz
wskazujący: ten, tamten, ów
przeczący: nic, nikt
(zaimek – czyli zamiast rzeczownika/imienia)
x
spójnik
i, lub, albo, jak, ponieważ, bo, że, żeby, toteż, więc, lecz
x
przyimek
i, lub, albo, jak, ponieważ, bo, że, żeby, toteż, więc, lecz
x
partykuła
li, czy, no, że, niech, by, nie (wszelkie wzmacniacze wypowiedzi)
x
imiesłów
(hybryda czasownika z przymiotnikiem lub przysłówkiem)
przymiotnikowy: (jaki?)
czynny – ący np. malujący
bierny – ny np. namalowany
przysłówkowy: (jak?)
współczesny – ąc np. malując
uprzedni – wszy np. namalowawszy
x
wykrzyknik
och! ach!
x
części mowy i odpowiadające im części zdania
części zdania powstałe z części mowy
W „Gramatyce w komiksie” zebrałam wszystkie mnemotechniki wypracowane przez lata pracy z osobami neuroatypowymi oraz z uczniami i uczennicami, których przygotowywałam do egzaminu ósmoklasisty, konkursów kuratoryjnych i olimpiady z języka polskiego.
To moja wiedza i doświadczenie przełożone na komiksowe sceny, obrazy i skojarzenia, które pomagają zrozumieć zasady języka, zapamiętać je i wyjaśnić własnymi słowami.
Macie tu moją głowę, lata pracy i trochę poczucia humoru — w twardej oprawie.
W „Gramatyce w komiksie” zebrałam wszystkie mnemotechniki wypracowane przez lata pracy z osobami neuroatypowymi oraz z uczniami i uczennicami, których przygotowywałam do egzaminu ósmoklasisty, konkursów kuratoryjnych i olimpiady z języka polskiego.
To moja wiedza i doświadczenie przełożone na komiksowe sceny, obrazy i skojarzenia, które pomagają zrozumieć zasady języka, zapamiętać je i wyjaśnić własnymi słowami.
Macie tu moją głowę, lata pracy i trochę poczucia humoru — w twardej oprawie.
