Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

VI edycja Romantykonu już 17–18 października 2026

BABA OD JĘZYKA: figa

Zamieniam się w agentkę specjalną o pseudonimie „Baba" i rozwiązuję wątpliwości językowe.

Jeśli to czytasz — daj mi znać 🧡 na swoim ulubionym kanale:

Figa jako owoc i jako słowo, które jego nie oznacza, jest znana już od czasów staropolskich.

Mówiąc „figa”, mamy na myśli, że nic z tego nie będzie, co widać w powiedzeniu: „Kto sieje na świętą Jadwigę, ten zbiera figę” – czyli jak późno zaczniesz, to nie osiągniesz oczekiwanych efektów.

Figę możemy też pokazać, co jest jednoznaczne z negatywnym odniesieniem się do czyjejś prośby (jak np. odpowiedzi niektórych OKE na odwołania)

Figa z makiem (z pasternakiem — dodawanym tu tylko dla rymu, mak też jest tu tylko dla wzmocnienia wypowiedzi) używana jest, by dać komuś do zrozumienia, że się czegoś nie robi, że się coś nie stanie.
Dołęga-Mostowicz w “Karierze” pisał tak: “Jak byłem pod panem, panie ładny, to pan mnie traktowałeś, pan wyrażałeś się do mnie, a teraz to koza do woza? Figa z makiem, o!”.

To jeszcze nie koniec.

Bo ta figa, dawniej zapisywana jako fig i/lub fik i ten fik/fig dał początek powiedzeniu, że coś jest zrobione na fik mik lub na figi migi, czyli na pozór, oszukane.

Mamy też jeszcze określenie skąpego ubrania, które słabo ukrywa nagość, czyli listka figowego. To znów dowód pozoru.

Taki to figiel z tą figą, że nawet słowo “figiel” czy “figle-migle” oznacza psoty, fortele, sztuczki diabelskie, oszustwa.

A wiecie, że figi to porodówka? Figa to właściwie wiele kwiatów, a nie owoc, a kwiaty potrzebują zapylenia. Samica osy figowej wchodzi do figi, umieszcza tam jaja i rozprowadza pyłek, larwy rosną, opuszczają porodówkę, owoc dojrzewa i wytwarza nasiona.

Chcesz zapisać się na korepetycje?

O autorze

Aneta Korycińska

mgr filologii polskiej, nauczycielka, redaktorka, oligofrenopedagożka, podcasterka i popularyzatorka języka. Zwyciężczyni konkursu VIVELO Top Creators 2024 w kategorii Education oraz laureatka nagrody za upowszechnianie czytelnictwa w konkursie Książka Roku 2024 Polskiej Sekcji IBBY. Prowadząca autorski podcast Polskiego Radia „Matura po godzinach. Podcast Baby od polskiego”, w którym łączy literaturę, językoznawstwo i kulturę współczesną. Członkini Unii Literackiej. Publikowała w „Ryms”, „Musick Magazine”, „Tygodniku Powszechnym”, E-teatr.pl. Autorka książki „Radio w mojej głowie. Opowieści o ADHD” (wyd. Prószyński i S-ka), serii edukacyjnej „Nauka z audiobooka” (wyd. Harde), tomu poetyckiego „Czego nie powiem swojej córce” (Fundacja Duży Format) oraz posłowi do serii klasyki literatury polskiej „Kiedyś Przeczytam” (wyd. Powergraph). Twórczyni gier edukacyjnych, m.in. „Mam słowo” (wyd.…