Prze­ci­nek ZAWSZE roz­dzie­la zda­nia PODRZĘDNIE ZŁOŻONE

Zda­nia twierdzące

-> słów­ka “pytaj­ne” zawsze wska­zu­ją na zda­nie pod­rzęd­nie złożone

co, gdzie, kie­dy, któ­ry, z któ­rym, po co, dla­cze­go, jak, kto, komu, jakich, kiedy(kolwiek)....


Jestem tam, gdzie byłem wczo­raj.

Gdziekol­wiek pój­dziesz, ono zawsze będzie w two­im sercu.

Nie wiem, dla­cze­go on nie chce ze mną rozmawiać.

Nie powie­dzie­li nam, jak się nazy­wa­ją.

Powiem to temu, komu będę chciał.

Kie­dy posze­dłem do szko­ły, mój brat strasz­nie się denerwował. 

To jest to, co zawsze chcia­łem mieć.

Chło­pak, z któ­rym lubi­łem się bawić, został zna­nym naukowcem.

Tam, gdzie go pozna­łam, jest teraz szkoła.

Nie wiem, o jakich pla­nach mówisz.


ten, kto;

ten, któ­ry;

to, co;

temu, cze­mu;

temu, komu;

z tym, z któ­rym;


-> wie­le spój­ni­ków rów­nież sygna­li­zu­je zda­nia pod­rzęd­nie złożone

ponie­waż, dla­te­go że, bo, cho­ciaż, mimo że, że 


Ponie­waż bar­dzo chce­my zoba­czyć ten film, wycho­dzi­my dzi­siaj wcze­śniej ze szkoły.

Dam ci tę książ­kę, ponie­waż bar­dzo chcia­łeś ją przeczytać.

Cho­ciaż pada deszcz, gra­my dzi­siaj w piłkę.

Nie chce mi się uczyć, cho­ciaż powin­nam.

Dla­te­go że bar­dzo lubię moją nauczy­ciel­kę, z rado­ścią uczę się matematyki.

(Po)Mimo że nie mamy już cza­su, muszę jesz­cze coś zrobić.


Więk­szość spój­ni­ków zdań współ­rzęd­nych rów­nież wyma­ga przecinka.

NIE STAWIAMY prze­cin­ka przed: i, oraz, albo, lub, czy, bądź

PRZED POZOSTAŁYMI sta­wia­my prze­ci­nek: więc, zatem, toteż, dla­te­go, ale, lecz, a, jed­nak, zaś, nato­miast, czy­li, to jest, to znaczy


Imie­sło­wy przy­słów­ko­we (zastę­pu­ją cza­sow­nik, więc roz­dzie­la­my je od czasowników):

współ­cze­sne  -ąc     pisząc, robiąc, gra­jąc, myśląc, śpiąc, czy­ta­jąc, rozmawiając

uprzed­nie -wszy, ‑łszy    zro­biw­szy, napi­saw­szy, pomy­ślaw­szy, poroz­ma­wiaw­szy, powiedziawszy


Pisząc zada­nie domo­we, słu­chał muzy­ki. -> (Kie­dy pisał,...)

Zawsze uczę się, cho­dząc po poko­ju. 

Myjąc naczy­nia, będzie­my słu­chać muzy­ki. -> (Kie­dy będzie­my myć naczynia,...)

Powie­dziaw­szy to, zaśmiał się gorz­ko. -> (Kie­dy to powiedział,...)

Podwój­ne spój­ni­ki: Nie zro­bię ani tego, ani tam­te­go. Pój­dę albo do skle­pu, albo do kina. 

Dam to i tobie, Mar­ko­wi.

ĆWICZENIA:

Wybierz zda­nie, w któ­rym nie­po­praw­nie zasto­so­wa­no inter­punk­cję.
A. Dobro to war­tość, któ­ra wyzna­cza czło­wie­ko­wi kie­run­ki w życiu.
B. Motyw wal­ki dobra ze złem to motyw, któ­ry czę­sto poja­wia się w lite­ra­tu­rze.
C. Przy­bie­ra on róż­ne for­my, np. boha­te­ro­wie „Kamie­ni na sza­niec” wal­czą z oku­pan­tem.
D. Nato­miast boha­te­ro­wie utwo­ru Ada­ma Mic­kie­wi­cza gdy pono­szą karę za swo­je postę­po­wa­nie uczą nas, jak nale­ży postępować.

Zaznacz zda­nie, w któ­rym inter­punk­cja jest nie­po­praw­na.
A. Two­ja pasja cze­ka, aż dogo­ni ją odwaga.
B. Żad­na inna rzecz nie da Ci tyle rado­ści, ile daje pasja.
C. Podą­żaj za pasją a suk­ces będzie zawsze podą­żał za Tobą.
D. Praw­dzi­wa pasja poma­ga speł­niać marze­nia i osią­gnąć sukces. 

Którym spój­ni­kiem moż­na zastą­pić pod­kre­ślo­ny wyraz w zda­niu Jeste­ście pięk­ne, lecz próż­ne, zacho­wu­jąc sens wypo­wie­dzi? Wybierz wła­ści­wą odpo­wiedź spo­śród podanych.
A. i
B. ale
C. albo
D. więc