ZASADY:

  • Liczysz cza­sow­ni­ki w zda­niu (co robi? co się z nim dzie­je?) – każ­dy z nich musi być oddzie­lo­ny prze­cin­kiem (oddzie­la­my czę­ści, któ­re mają sens) – dzię­ki temu dzie­li­my zda­nie zło­że na zda­nia pojedyncze).
  • Sta­wia­my prze­ci­nek przy wymie­nia­niu np. rze­czow­ni­ków np. miłość, przyjaźń.
  • Sta­wia­my prze­cin­ki przed spój­ni­ka­mi np. że, żeby, czy (gdy wystę­pu­je dru­gi raz), co, któ­ry, ponie­waż, kie­dy, jak, jaki, jed­nak, gdy, gdzie, bo, by, aby, ale, więc, zatem, toteż, dla­te­go, lecz, czy­li, nato­miast, zaś, np.
ALE: NIE STAWIAMY prze­cin­ków przed spój­ni­ka­mi współ­rzęd­no­ści: i, oraz, albo, lub, ani, czy, zara­zem, tak­że, bądź.

  • Oddzie­la­my cza­sow­nik od imie­sło­wu przy­słów­ko­we­go (zakoń­czo­ne­go na ‑ąc, ‑wszy, np. pod­su­mo­wu­jąc, pod­su­mo­waw­szy), bo są jak pies i wilk — bez prze­cin­ka się zagry­zą, cho­ciaż są podob­ne. Imie­słów przy­słów­ko­wy ozna­cza jed­no­cze­sność wyko­ny­wa­nia czyn­no­ści, któ­rą nim wyra­żasz z czyn­no­ścią wyra­żo­ną cza­sow­ni­kiem, np. malu­jąc, myśla­łem o nie­bie­skich pta­kach. Robiąc pra­nie, myśla­łem o jutrze.
  • Prze­ci­nek dokle­jasz do wyra­zu poprzed­nie­go, po nim wsta­wiasz spację.

ĆWICZENIA z egza­mi­nów ósmoklasisty:

Wybierz zda­nie, w któ­rym nie­po­praw­nie zasto­so­wa­no inter­punk­cję.
A. Dobro to war­tość, któ­ra wyzna­cza czło­wie­ko­wi kie­run­ki w życiu.
B. Motyw wal­ki dobra ze złem to motyw, któ­ry czę­sto poja­wia się w lite­ra­tu­rze.
C. Przy­bie­ra on róż­ne for­my, np. boha­te­ro­wie „Kamie­ni na sza­niec” wal­czą z oku­pan­tem.
D. Nato­miast boha­te­ro­wie utwo­ru Ada­ma Mic­kie­wi­cza gdy pono­szą karę za swo­je postę­po­wa­nie uczą nas, jak nale­ży postępować.

Zaznacz zda­nie, w któ­rym inter­punk­cja jest nie­po­praw­na.
A. Two­ja pasja cze­ka, aż dogo­ni ją odwaga.
B. Żad­na inna rzecz nie da Ci tyle rado­ści, ile daje pasja.
C. Podą­żaj za pasją a suk­ces będzie zawsze podą­żał za Tobą.
D. Praw­dzi­wa pasja poma­ga speł­niać marze­nia i osią­gnąć sukces. 

Którym spój­ni­kiem moż­na zastą­pić pod­kre­ślo­ny wyraz w zda­niu Jeste­ście pięk­ne, lecz próż­ne, zacho­wu­jąc sens wypo­wie­dzi? Wybierz wła­ści­wą odpo­wiedź spo­śród podanych.
A. i
B. ale
C. albo
D. więc