Oświecenie – powtórzenie wiadomości

„Oświecenie: kurs z epok do testu historycznoliterackiego – przygotowanie do matury” to Stuminutowa lekcja wideo, która prowadzi przez najważniejsze zagadnienia związane z oświeceniem: od idei „wieku rozumu”, przez kluczowe wydarzenia XVIII wieku i prądy filozoficzne, po kulturę, sztukę, gatunki literackie oraz lektury, które najczęściej wracają w zadaniach egzaminacyjnych. Kurs porządkuje wiedzę, pokazuje związki między historią i literaturą oraz ułatwia powtórkę przed maturą.

Co znajduje się w kursie wideo?

Kurs wideo opiera się na pełnej prezentacji o oświeceniu z przykładami, schematami, zestawieniami i najważniejszymi pojęciami potrzebnymi do testu historycznoliterackiego.

Wideo obejmuje:

• wprowadzenie do epoki oświecenia
  – oświecenie jako „wiek świateł” i „wiek rozumu”
  – Aufklärung jako „rozjaśnianie” i symboliczne rozproszenie ciemności zacofania
  – rozum, nauka, postęp i krytyczne myślenie jako fundament światopoglądu epoki
• wydarzenia i nurty poprzedzające oświecenie
  – kontrreformacja: sobór trydencki, inkwizycja, „Index Librorum Prohibitorum”
  – wojna trzydziestoletnia i jej skutki dla Europy
  – absolutyzm i jego konsekwencje społeczne oraz polityczne
• Europa XVIII wieku: przemiany i rewolucje
  – Wielka Rewolucja Francuska jako przełom epoki
  – Anglia: rewolucja przemysłowa, urbanizacja i potęga kolonialna
  – wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych i narodziny nowoczesnych modeli państwa
  – Rosja, Austria i Prusy w układzie sił europejskich
  – Napoleon oraz kongres wiedeński jako domknięcie epoki wielkich przemian
• oświecenie w Polsce
  – trzy fazy oświecenia w Polsce: wczesna, dojrzała i schyłkowa
  – kluczowe wydarzenia: reformy, rozbiory, Sejm Wielki i Konstytucja 3 maja
• Stanisław August Poniatowski i doba stanisławowska
  – mecenat królewski, kultura dworska i rola reformatorów
  – obiady czwartkowe oraz środowisko intelektualne Warszawy
  – prasa i życie publiczne: „Monitor” oraz „Zabawy Przyjemne i Pożyteczne”
• sztuka i estetyka oświecenia
  – rokoko: lekkość, wdzięk, subtelność, tematyka życia towarzyskiego
  – klasycyzm: harmonia, prostota, przejrzystość i nawiązania do antyku
  – architektura klasycystyczna i jej cechy (symetria, porządek, oszczędność dekoracji)
  – malarstwo rokoka i klasycyzmu na przykładach z epoki
• filozofia oświecenia
  – główne kierunki: racjonalizm, empiryzm, sceptycyzm, deizm, sentymentalizm
  – myśliciele i idee: Kartezjusz, Locke, Bacon, Hume, Rousseau, Wolter
  – „Wielka Encyklopedia Francuska” jako projekt porządkowania wiedzy epoki
  – „Nowe Ateny” Benedykta Chmielowskiego jako przykład polskiej encyklopedii
• nauka, technologia i symbolika postępu
  – naukowcy i wynalazcy epoki (m.in. Newton, Linneusz, Lavoisier, Watt, Franklin)
  – balon jako znak wiary w możliwości ludzkiego rozumu i eksperymentu
• reforma edukacji w oświeceniu
  – Komisja Edukacji Narodowej i zmiany w szkolnictwie
  – Collegium Nobilium oraz Szkoła Rycerska
  – Biblioteka Załuskich i rozwój czytelnictwa
• człowiek oświecenia: ideały i wzorce postaw
  – dążenie do wiedzy, reform i doskonalenia świata
  – krytycyzm wobec autorytetów i tradycyjnych przekonań
  – wolnomyśliciel, libertyn, podróżnik jako rozpoznawalne typy epoki
• gatunki literackie oświecenia i zasady tworzenia
  – klasyczne reguły sztuki i zasada decorum
  – satyra i bajka jako gatunki dydaktyczne
  – powiastka filozoficzna oraz powieść oświeceniowa
• Ignacy Krasicki: bajki i satyry
  – bajka: alegoria, morał, uniwersalne prawdy o człowieku
  – satyra: krytyka obyczajów, postaw i przywar społecznych
  – ironia, komizm i pointa jako narzędzia perswazji
• Molier: „Skąpiec”
  – komedia obyczajowa i jej rola w kulturze oświecenia
  – Harpagon jako typ skąpca: chciwość, obsesja kontroli i destrukcyjny wpływ na relacje rodzinne
  – przesłanie utworu oraz mechanizmy humoru i satyry
• motywy i tematy przydatne na maturze
  – patriotyzm i publicystyka oświeceniowa
  – krytyka wad społecznych i antywzorce epoki
  – edukacja, dojrzewanie i podróż jako narzędzie poznania
  – natura i miłość w sentymentalizmie

Co znajduje się w dodatkowych plikach PDF?

Do kursu dodaję bardzo szczegółowe opracowania lektur z epoki: „Bajki” i „Satyry” Ignacego Krasickiego oraz „Skąpiec” Moliera. Opracowania prowadzą krok po kroku przez analizę i interpretację, z uwzględnieniem problematyki, środków stylistycznych, kontekstów i tego, co najczęściej bywa sprawdzane na egzaminach.

Do kursu dodaję także 11-stronicowy zestaw materiałów egzaminacyjnych „Oświecenie – zadania z testów historycznoliterackich i lista pytań z matury ustnej”.

Dokument zawiera:

• 11 stron zadań z testów historycznoliterackich, które pomagają trenować rozpoznawanie epoki, pojęć, motywów i kontekstów
• listę pytań z matury ustnej powiązanych z lekturami z epoki (UWAGA: to nie jest omówienie pytań z matury ustnej – opracowania są sprzedawane jako osobne produkty: „Skąpiec” – opracowanie pytań maturalnych 2026–2028 oraz „Satyry Ignacego Krasickiego” – opracowanie pytań maturalnych 2026–2028)

To narzędzie do samodzielnego trenowania umiejętności egzaminacyjnych oraz zestaw materiałów, które pomagają powtórzyć oświecenie w sposób uporządkowany i praktyczny.

Kurs przygotowuje zarówno do matury podstawowej, jak i rozszerzonej, ponieważ uwzględnia także zagadnienia z teorii literatury.

Po zakupie otrzymujesz dostęp do kursu na 365 dni. Kurs jest dostępny na platformie edukacyjnej – tu znajdziesz instrukcję korzystania z platformy.