Matu­ry coraz bli­żej, zatem byście uspraw­ni­li swo­je umie­jęt­no­ści pisa­nia wypra­co­wań – seria  wpi­sów, któ­re doty­czą typów prac matu­ral­nych. Z Waszych doświad­czeń wiem, że inter­pre­ta­cja porów­naw­cza (matu­ra roz­sze­rzo­na, dru­gi temat) jest naj­trud­niej­sza, więc zacznij­my od niej. Póź­niej będzie już tyl­ko łatwiej.

Zanim przy­stą­pisz do pisa­nia pra­cy, koniecz­nie wyko­naj nastę­pu­ją­ce czynności:
A. Prze­czy­taj uważ­nie oba teksty
B. Zaznacz istot­ne dla sen­su utwo­rów frag­men­ty, sko­men­tuj je i podkreśl
C. Spo­rządź plan pra­cy wg poniż­sze­go schematu:

Wstęp:  roz­po­zna­nie
a. Znajdź nad­rzęd­ny sens łączą­cy oba tek­sty (poda­jesz peł­ne imię i nazwi­sko auto­rów, infor­ma­cje o tytu­łach ): naj­pierw jeden tekst, od razu dru­gi i podsumowanie.
b. Stwórz hipo­te­zę inter­pre­ta­cyj­ną łączą­cą oba tek­sty. Teza może zawie­rać infor­ma­cje z jakie­go powodu/w jakim celu utwo­ry zosta­ły porów­na­ne; jaki sen oby­dwu utwo­rów pod­kre­śla to zestawienie.

Roz­wi­nię­cie: Uza­sad­nie­nie tezy/hipotezy argu­men­ta­mi dzię­ki wska­za­niu (każ­da z kate­go­rii może być oddziel­nym akapitem):

  • ele­men­tów sytu­acji komu­ni­ka­cyj­nych: nadaw­ca komu­ni­ka­tu, odbior­ca wypo­wie­dzi, kanał komu­ni­ka­cyj­ny (bez­po­śred­nia roz­mo­wa, list, roz­mo­wa tele­fo­nicz­na), inten­cja komu­ni­ka­cyj­na, sytu­acja komu­ni­ka­cyj­na – w jed­nym i w dru­gim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • kom­po­zy­cji i funk­cji tek­stów: infor­ma­tyw­na, impre­syw­na, eks­pre­syw­na, poetyc­ka – w jed­nym i w dru­gim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • cech sty­lu wypo­wie­dzi i uży­tych środ­ków języ­ko­wych – w jed­nym i w dru­gim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • dosłow­nych i nie­do­słow­nych zna­czeń poszcze­gól­nych ele­men­tów utwo­rów – w jed­nym i w dru­gim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • przy­na­leż­no­ści gatun­ko­wej tek­stów – w jed­nym i w dru­gim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • kre­acji świa­ta przed­sta­wio­ne­go (mime­sis: realizm, natu­ra­lizm, beha­wio­ryzm, psy­cho­lo­gizm; kre­acjo­nizm: eks­pre­sjo­nizm, impre­sjo­nizm, sym­bo­lizm, oni­ryzm itd.) – w jed­nym i w dru­gim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • wła­ści­wych kon­tek­stów (np. filo­zo­ficz­ny, este­tycz­ny, histo­rycz­ny, bio­gra­ficz­ny) – w jed­nym i w dru­gim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic.

Zakoń­cze­nie: Inter­pre­ta­cja uogólniająca.
a. Teza inter­pre­ta­cyj­na wyni­ka­ją­ca z odczy­ta­nia cało­ści– – w jed­nym i w dru­gim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic.
b. Oce­na i war­to­ścio­wa­nie– w– w jed­nym i w dru­gim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic.
c. Trzy war­to­ści tek­stów: poznaw­cze, etycz­ne, este­tycz­ne– – w jed­nym i w dru­gim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic.

D. Pisz!

→ Do per­fek­cji dopro­wa­dzi Cię dba­łość o język, brak cza­sow­ni­ków w for­mie oso­bo­wej i zdań poje­dyn­czych. Styl nauko­wy możesz wytwo­rzyć dzię­ki zasto­so­wa­niu cza­sow­ni­ków, któ­re nazwa­łam ŚWIĘTĄ TRÓJCĄ, są nimi: war­to, trze­ba, należy.
→ Uni­kaj też imie­sło­wów, zwy­kle ucznio­wie mają pro­blem z ich pra­wi­dło­wym zastosowaniem.
→ Jeśli wpro­wa­dzasz cyta­ty, musisz je przed­sta­wić, zacy­to­wać i sko­men­to­wać. Nigdy nie sto­suj cudzych słów zamiast swo­ich. To ma być Two­ja pra­ca, a cyta­ty słu­żą jedy­nie jako potwier­dze­nie argumentów.
→ Nie sto­suj ase­ku­ra­cyj­nych cudzy­sło­wów – świad­czą o bra­kach w słow­nic­twie. Jeśli czu­jesz, że sło­wo nie pasu­je sty­li­stycz­nie, po pro­stu go nie pisz.

 

Powyższy plan jest jedynie propozycją, jednak warto się nim posługiwać zanim zdobędziecie wprawę w pisaniu – to jak z tańcem: najpierw odtwarzamy schematy, by później poczuć swobodę ruchu i wyrażać siebie.