Matu­ry coraz bliżej, zatem byś­cie usprawnili swo­je umiejęt­noś­ci pisa­nia wypra­cow­ań – seria  wpisów, które doty­czą typów prac mat­u­ral­nych. Z Waszych doświad­czeń wiem, że inter­pre­tac­ja porów­naw­cza (matu­ra rozsz­er­zona, dru­gi tem­at) jest najtrud­niejsza, więc zaczni­jmy od niej. Później będzie już tylko łatwiej.

Zan­im przys­tąpisz do pisa­nia pra­cy, koniecznie wykon­aj następu­jące czynności:
A. Przeczy­taj uważnie oba teksty
B. Zaz­nacz istotne dla sen­su utworów frag­men­ty, sko­men­tuj je i podkreśl
C. Sporządź plan pra­cy wg poniższego schematu:

Wstęp:  rozpoz­nanie
a. Zna­jdź nadrzęd­ny sens łączą­cy oba tek­sty (poda­jesz pełne imię i nazwisko autorów, infor­ma­c­je o tytułach ): najpierw jeden tekst, od razu dru­gi i podsumowanie.
b. Stwórz hipotezę inter­pre­ta­cyjną łączącą oba tek­sty. Teza może zaw­ier­ać infor­ma­c­je z jakiego powodu/w jakim celu utwory zostały porów­nane; jaki sen oby­d­wu utworów pod­kreśla to zestawienie.

Rozwinię­cie: Uza­sad­nie­nie tezy/hipotezy argu­men­ta­mi dzię­ki wskaza­niu (każ­da z kat­e­gorii może być odd­ziel­nym akapitem):

  • ele­men­tów sytu­acji komu­nika­cyjnych: nadaw­ca komu­nikatu, odbior­ca wypowiedzi, kanał komu­nika­cyjny (bezpośred­nia roz­mowa, list, roz­mowa tele­fon­icz­na), intenc­ja komu­nika­cyj­na, sytu­ac­ja komu­nika­cyj­na —  w jed­nym i w drugim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • kom­pozy­cji i funkcji tek­stów: infor­maty­w­na, impresy­w­na, ekspresy­w­na, poe­t­y­c­ka — w jed­nym i w drugim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • cech sty­lu wypowiedzi i uży­tych środ­ków językowych — w jed­nym i w drugim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • dosłownych i niedosłownych znaczeń poszczegól­nych ele­men­tów utworów — w jed­nym i w drugim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • przy­należnoś­ci gatunkowej tek­stów — w jed­nym i w drugim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • kreacji świa­ta przed­staw­ionego (mime­sis: real­izm, nat­u­ral­izm, behaw­io­ryzm, psy­chol­o­gizm; kreacjonizm: ekspresjonizm, impresjonizm, sym­bol­izm, oniryzm itd.) — w jed­nym i w drugim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic;
  • właś­ci­wych kon­tek­stów (np. filo­zoficzny, este­ty­czny, his­to­ryczny, biograficzny) – w jed­nym i w drugim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic.

Zakończe­nie: Inter­pre­tac­ja uogólniająca.
a. Teza inter­pre­ta­cyj­na wynika­ją­ca z odczy­ta­nia całoś­ci– – w jed­nym i w drugim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic.
b. Oce­na i wartoś­ciowanie– w– w jed­nym i w drugim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic.
c. Trzy wartoś­ci tek­stów: poz­naw­cze, ety­czne, este­ty­czne– – w jed­nym i w drugim frag­men­cie i co wyni­ka z podobieństw/ różnic.

D. Pisz!

→ Do per­fekcji doprowadzi Cię dbałość o język, brak cza­sown­ików w formie osobowej i zdań poje­dynczych. Styl naukowy możesz wyt­worzyć dzię­ki zas­tosowa­niu cza­sown­ików, które nazwałam ŚWIĘTĄ TRÓJCĄ, są nimi: warto, trze­ba, należy.
→ Unikaj też imiesłowów, zwyk­le uczniowie mają prob­lem z ich praw­idłowym zastosowaniem.
→ Jeśli wprowadza­sz cytaty, musisz je przed­staw­ić, zacy­tować i sko­men­tować. Nigdy nie sto­suj cud­zych słów zami­ast swoich. To ma być Two­ja pra­ca, a cytaty służą jedynie jako potwierdze­nie argumentów.
→ Nie sto­suj aseku­ra­cyjnych cud­zysłowów — świad­czą o brakach w słown­ictwie. Jeśli czu­jesz, że słowo nie pasu­je styl­isty­cznie, po pros­tu go nie pisz.

 

Powyższy plan jest jedynie propozycją, jednak warto się nim posługiwać zanim zdobędziecie wprawę w pisaniu — to jak z tańcem: najpierw odtwarzamy schematy, by później poczuć swobodę ruchu i wyrażać siebie.