Wstęp (wprowadzenie):

Cho­ciaż kobie­ty uzy­ska­ły pod­mio­to­wość dopie­ro w XX wie­ku (nada­nie praw wybor­czych, moż­li­wość wyko­ny­wa­nia pra­cy zarob­ko­wej), w lite­ra­tu­rze nie zawsze ich rola była spro­wa­dza­nia do ochro­ny domo­we­go ogni­ska. Pod tym wzglę­dem sztu­ka wyprze­dza­ła swo­je cza­sy – kobie­ty mia­ły spraw­czość nawet w tek­stach antycz­nych, a ich role nie ogra­ni­cza­ły się do bycia obiek­tem westchnień.

Rozwinięcie („Makbet”):

Lady Mak­bet, żona tytu­ło­we­go boha­te­ra dra­ma­tu Wil­lia­ma Szek­spi­ra, była typo­wą fem­me fata­le – boha­ter­ką, któ­ra dopro­wa­dzi­ła męż­czy­znę do zgu­by. Nie przed­sta­wia­ła cnót nie­wie­ścich, wręcz prze­ciw­nie, była rów­nie bez­względ­na, co męż­czyź­ni (a może nawet bar­dziej). To wła­śnie ona, tuż po prze­czy­ta­niu listu od Mak­be­ta, zwąt­pi­ła w deter­mi­na­cję swo­je­go męża; wie­dzia­ła, że jej mąż miał zbyt dobrą natu­rę, aby dopu­ścić się zabój­stwa. Z tego wzglę­du wzię­ła cię­żar prze­ko­na­nia Mak­be­ta na sie­bie – chcia­ła wlać w jego uszy swo­je­go ducha, któ­ry pozwo­li mu pozbyć się wszel­kich wąt­pli­wo­ści natu­ry moralnej.

W modli­twie boha­ter­ki zwra­ca uwa­gę istot­ny aspekt wize­run­ku kobie­ty – nie­win­ność. Lady Mak­bet bła­ga­ła nie­bio­sa, aby „odnie­wie­ści­ły” jej duszę i napeł­ni­ły ją „naj­czar­niej­szym jadem okru­cień­stwa”. W ten spo­sób postać wyzby­ła się nie­win­no­ści (tra­dy­cyj­nie przy­pi­sy­wa­nej kobie­tom) i poka­za­ła goto­wość do okru­cień­stwa. To nato­miast pozwo­li­ło jej w póź­niej­szych wyda­rze­niach wpły­nąć na Mak­be­ta i dopro­wa­dzić do śmier­ci kró­la Dun­ka­na. Żona przy­szłe­go wład­cy nie tyl­ko przy­go­to­wa­ła mik­stu­rę, któ­ra mia­ła uśpić straż­ni­ków, lecz tak­że samo­dziel­nie poma­za­ła ich krwią oraz pil­no­wa­ła reali­za­cji maka­brycz­ne­go planu.

Kontekst:

Wize­run­ki kobiet w lite­ra­tu­rze czę­sto pre­zen­to­wa­ły się zupeł­nie ina­czej niż rze­czy­wi­sty obraz pań w spo­łe­czeń­stwie. Cho­ciaż przez wie­ki kobie­ty były zależ­ne od męż­czyzn (naj­pierw od ojca, póź­niej od męża), moż­na zna­leźć wie­le inte­re­su­ją­cych przy­kła­dów lite­rac­kich zry­wa­ją­cych z tą per­spek­ty­wą. Za postać prze­ło­mo­wą moż­na uznać mię­dzy inny­mi Anty­go­nę, boha­ter­kę dra­ma­tu Sofo­kle­sa, któ­ra sta­ła się sym­bo­lem nie­złom­no­ści w wal­ce o idee. Kobie­ta była goto­wa poświę­cić wła­sne życie, aby pocho­wać uko­cha­ne­go bra­ta wbrew zaka­zo­wi kró­la. Siłę cha­rak­te­ru poka­za­ła rów­nież Iza­be­la Łęc­ka w „Lal­ce” – cho­ciaż spra­wia­ła wra­że­nie roz­piesz­czo­nej ary­sto­krat­ki, pro­wa­dzi­ła prze­my­śla­ną grę, wie­dząc o uczu­ciach Sta­ni­sła­wa Wokul­skie­go. Prze­ję­ła ini­cja­ty­wę, aby zyskać jak naj­wię­cej, sko­ro ma wyjść za kup­ca. Tym samym udo­wod­ni­ła, że kobie­ta nie musi być jedy­nie obiek­tem wes­tchnień, cze­ka­ją­cym bier­nie na ryce­rza na bia­łym koniu.

Zakończenie (podsumowanie):

Zarów­no Lady Mak­bet, Anty­go­na, jak i Iza­be­la Łęc­ka mia­ły moc spraw­czą. Wpraw­dzie ich pozy­cja nie była rów­na pozy­cji męż­czy­zny (zauważ­my, że tytuł dra­ma­tu Szek­spi­ra to „Mak­bet”, a nie „Lady Mak­bet”), ale z całą pew­no­ścią nale­ży wycią­gnąć wnio­sek, że były niczym sza­re emi­nen­cje i mia­ły wpływ na męż­czyzn. Tym samym w lite­ra­tu­rze wize­run­ki kobiet nie były aż tak dys­kry­mi­nu­ją­ce, jak w rzeczywistości.

  • Opracowanie pytań na maturę ustną 2024 – pełen zestaw 40 lektur

    150,00 VAT
    Dodaj do koszyka
  • Opracowanie pytań na maturę ustną 2024 – „Makbet”

    8,00 VAT
    Dodaj do koszyka

Jeśli to czy­tasz — daj mi znać 🧡 na swo­im ulu­bio­nym kanale: