Wstęp:

Woj­na to zbroj­na wal­ka mię­dzy pań­stwa­mi, naro­da­mi lub dowol­ny­mi spo­łecz­no­ścia­mi, któ­ra ma dopro­wa­dzić do roz­wią­za­nia kon­flik­tu (wygra­ny narzu­ca warun­ki prze­gra­ne­mu). Woj­ny wybu­cha­ją wte­dy, gdy mię­dzy przed­sta­wi­cie­la­mi dwóch stron poja­wia się kon­flikt (sprzecz­ność dążeń). Pod­sta­wą kon­flik­tu mogą być np. zie­mie, sys­tem wła­dzy lub reli­gia, ale lite­ra­tu­ra uka­zu­je, że do wojen mogą pro­wa­dzić tak­że kon­flik­ty międzyludzkie.

Rozwinięcie (kontekst):

Gene­zą woj­ny tro­jań­skiej było porwa­nie Hele­ny – żony Mene­la­osa (spar­tań­skie­go kró­la). Przy­czy­ny porwa­nia Hele­ny są opi­sa­ne w mito­lo­gii. W dniu zaślu­bin Peleu­sa i Tety­dy, na któ­re nie zosta­ła zapro­szo­na Eris (bogi­ni nie­zgo­dy) rzu­ci­ła ona na stół jabł­ko z napi­sem “dla naj­pięk­niej­szej”. Mię­dzy Herą, Ate­ną i Afro­dy­tą wybuchł kon­flikt, w któ­ry bali się mie­szać pozo­sta­li bogo­wie. Z tego wzglę­du Zeus wyzna­czył do roz­strzy­gnię­cia spo­ru Pary­sa. Każ­da z bogiń usi­ło­wa­ła prze­ku­pić mło­dzień­ca. Hera obie­cy­wa­ła mu wła­dzę, Ate­na – mądrość, a Afro­dy­ta – naj­pięk­niej­szą żonę. Parys wybrał Afro­dy­tę, a ta zgod­nie z obiet­ni­cą “ofia­ro­wa­ła mu” Hele­nę. Ta jed­nak mia­ła już męża. Parys porwał Hele­nę i okradł skar­biec Sparty.

Rozwinięcie (“Iliada”):

Ilia­da” uka­zu­je dwie płasz­czy­zny kon­flik­tu: ludz­ką i boską. Epos obej­mu­je ostat­nie dni woj­ny tro­jań­skiej, kie­dy to może­my obser­wo­wać wal­ki Acha­jów (Gre­ków) z Tro­jań­czy­ka­mi oraz bogów (wal­czy­li mię­dzy sobą i inge­ro­wa­li w losy wojow­ni­ków). W utwo­rze poja­wia się spór Aga­mem­no­na z Achil­le­sem. Ten pierw­szy porwał dru­gie­mu bran­kę Chry­ze­idę, a dru­gi ode­brał mu bran­kę Bry­ze­idę. Chry­ze­ida była cór­ką Apol­li­na, więc Achil­les popro­sił go o zesła­nie zara­zy na obóz Aga­mem­no­na. Aby zapo­biec nie­po­trzeb­nym śmier­ciom, Aga­mem­non oddał Chry­ze­idę, ale za to Achil­les zażą­dał od nie­go Bry­ze­idy. Tak roz­po­czął się poje­dy­nek, któ­ry trwał tak dłu­go, aż Achil­les się obra­ził i nie chciał wal­czyć po stro­nie Gre­ków (aby odczu­li stra­tę). Tro­ja­nie zaczę­li wygry­wać, ale Achil­les nadal nie chciał pomóc Gre­kom. Pozwo­lił za to swo­je­mu przy­ja­cie­lo­wi Patro­kle­so­wi wystą­pić w jego zbroi — to zadzia­ła­ło demo­ty­wu­ją­co na Tro­jan. Mimo to Hek­tor (naj­dziel­niej­szy z Tro­jań­czy­ków, brat Pary­sa; syn Pria­ma i Heku­by) w poje­dyn­ku zabił Patro­kle­sa i zdo­był zbro­ję Achillesa.

Zabi­cie Patro­kle­sa sta­ło się zarze­wiem kolej­ne­go kon­flik­tu. Achil­les wyzwał na poje­dy­nek Hek­to­ra, aby zemścić się za śmierć przy­ja­cie­la. Grek wygrał, a zwło­ki Tro­jań­czy­ka zbez­cze­ścił na oczach jego rodziny.

Woj­na, któ­ra spo­wo­do­wa­ła śmierć tysię­cy Acha­jów i Tro­jan, trwa­ła dzie­sięć lat była kon­se­kwen­cją licz­nych kon­flik­tów zarów­no w sfe­rze boskiej, jak i ludzkiej.

Zakończenie (podsumowanie):

Woj­ny są skut­kiem kon­flik­tów, któ­re w dużej mie­rze doty­czą spraw mię­dzy­ludz­kich. Już sama woj­na tro­jań­ska w swo­jej gene­zie doty­czy kon­flik­tu o mia­no naj­pięk­niej­szej bogi­ni – w jej kon­se­kwen­cji Parys porwał Hele­nę (kolej­ny kon­flikt), w mię­dzy­cza­sie Achil­les pokłó­cił się z Aga­mem­no­nem (kon­flikt o kobie­tę), przez co Patro­kles popro­sił Achil­le­sa o zbro­ję i zgi­nął. Wsku­tek tego doszło do kolej­ne­go kon­flik­tu (Achil­le­sa z Hek­to­rem – kon­flikt o przy­ja­cie­la). War­to też zauwa­żyć naukę, któ­ra pły­nie zarów­no z mito­lo­gii, jak i z “Ilia­dy”. Kon­flik­ty sta­le się namna­ża­ją i pro­wa­dzą do eska­la­cji zła i śmier­ci. Jeśli tyl­ko moż­na, nale­ży je tłu­mić w zarod­ku – bo póź­niej może już się nie dać ich okiełznać.