Jeśli to czy­tasz — daj mi znać 🧡 na swo­im ulu­bio­nym kanale:

Zdążyć przed panem bogiem
Han­na Krall – Zdą­żyć przed Panem Bogiem – stresz­cze­nie i opra­co­wa­nie – pro­dukt ze skle­pu Baba od polskiego

Peł­ne opra­co­wa­nie i stresz­cze­nie „Zdą­żyć przed Panem Bogiem” Han­ny Krall (czas akcji, miej­sce akcji, boha­te­ro­wie, język, moty­wy, kon­tek­sty – 16 stron) znaj­dziesz w MOIM SKLEPIE.

Wstęp (wprowadzenie):

Zagła­da Żydów doko­na­na przez nazi­stów pod­czas II woj­ny świa­to­wej była naj­więk­szą tra­ge­dią w histo­rii świa­ta. Sza­cu­je się, że Niem­cy zamor­do­wa­li nawet 6 milio­nów nie­win­nych ludzi, dla­te­go poli­ty­ka i kul­tu­ra pró­bu­ją kul­ty­wo­wać pamięć o Holo­kau­ście. Czę­sto jed­nak nar­ra­cje doty­czą­ce tra­gicz­nych wyda­rzeń z lat 1939 – 1945 two­rzo­ne są w spo­sób prze­kła­ma­ny: pró­bu­je się akcen­to­wać jedy­nie dra­ma­tyzm sytu­acji i boha­ter­stwo zabi­ja­nych, nato­miast pomi­ja się inne aspek­ty, na przy­kład te doty­czą­ce życia codzien­ne­go w obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych czy get­tach. Istot­ną rolę odgry­wa­ją więc świa­dec­twa tam­tych lat pocho­dzą­ce od świad­ków wyda­rzeń – czę­sto bowiem ci, któ­rzy prze­ży­li, przed­sta­wia­ją zgo­ła odmien­ny obraz Holo­kau­stu; nie mito­lo­gi­zu­ją i opi­su­ją szcze­gó­ły nie­wpi­su­ją­ce się w wiel­kie narracje.

Rozwinięcie („Zdążyć przed Panem Bogiem”):

Wła­śnie w taki spo­sób – z per­spek­ty­wy świad­ka i uczest­ni­ka – wyda­rze­nia w war­szaw­skim get­cie wspo­mi­nał Marek Edel­man w roz­mo­wie z Han­ną Krall. Ostat­ni żyją­cy przy­wód­ca powsta­nia z 1943 r. wie­lo­krot­nie rzu­ca inne świa­tło na dra­ma­tycz­ne wyda­rze­nia, nie pró­bu­je mito­lo­gi­zo­wać prze­szło­ści, lecz przy­wo­łu­je wyda­rze­nia z nie­mal repor­ter­ską dokład­no­ścią. Przy­kła­dem zacho­wa­nia prze­czą­ce­go budo­wa­nym nar­ra­cjom może być cho­ciaż­by wspo­mnie­nie o prze­szło­ści Mor­de­cha­ja Anie­le­wi­cza – w rela­cji Edel­ma­na jest on nie tyl­ko dziel­nym powstań­cem, lecz tak­że czło­wie­kiem z nie­chlub­ną histo­rią: jego mat­ka sprze­da­wa­ła ryby i kaza­ła syno­wi malo­wać ich skrze­la na czer­wo­no, aby towar dłu­żej wyglą­dał na świeży.

Istot­ną rolę w per­spek­ty­wie Edel­ma­na odgry­wa tak­że sto­su­nek do powsta­nia wznie­co­ne­go 19 kwiet­nia 1943 r. Przy­wód­ca zry­wu uni­ka pato­su, nie przed­sta­wia decy­zji o powsta­niu jako aktu boha­ter­stwa prze­ciw­ko Niem­com – zamiast tego zwra­ca uwa­gę na punkt widze­nia uczest­ni­ków tam­tych wyda­rzeń. Zauwa­ża, że celem nie było odważ­ne poko­na­nie nazi­stów, lecz unik­nię­cie nie­god­nej śmier­ci; nie­licz­ni Żydzi (rap­tem dwu­stu) pra­gnę­li jedy­nie odejść ze świa­ta na wła­snych warun­kach, sta­wia­jąc opór, a nie – dając się zawieźć do obo­zów zagłady.

War­to zauwa­żyć, że przy­wód­ca powsta­nia w get­cie war­szaw­skim nie dystan­su­je się od panu­ją­cej wów­czas moral­no­ści, nie pró­bu­je oce­niać wyda­rzeń przez pry­zmat ety­ki „wol­ne­go świa­ta”. Kie­dy wspo­mi­na o chę­ci zabi­ja­nia Niem­ców czy o boha­ter­skich pie­lę­gniar­kach duszą­cych nowo­rod­ki, aby oszczę­dzić im śmier­ci w komo­rze gazo­wej, towa­rzy­szą mu te same emo­cje, co trzy­dzie­ści lat wcze­śniej; róż­ni się pod tym wzglę­dem cho­ciaż­by od Gusta­wa Her­lin­ga-Gru­dziń­skie­go, któ­ry po wyj­ściu z łagru cał­ko­wi­cie odciął się od moral­no­ści obo­zo­wej (i z tego wzglę­du nie umiał wyra­zić zro­zu­mie­nia dla Jewrieja).

Kontekst:

W nar­ra­cjach doty­czą­cych Holo­kau­stu czę­sto bra­ku­je wspo­mnień o codzien­nym życiu osób cze­ka­ją­cych na śmierć – nie wspo­mi­na się o roz­ryw­kach czy codzien­nych rado­ściach i smut­kach, cho­ciaż sta­no­wi­ły one rów­nie waż­ną część tam­te­go okre­su. Tade­usz Borow­ski w swo­ich obo­zo­wych opo­wia­da­niach wie­lo­krot­nie zwra­cał uwa­gę na ten aspekt – opi­sy­wał mię­dzy inny­mi mecze pił­ki noż­nej roz­gry­wa­ne na tere­nie lagrów czy drob­ne przy­słu­gi świad­czo­ne na rzecz innych więź­niów. Dzię­ki per­spek­ty­wie świad­ka nada­wał ówcze­snym wyda­rze­niom bar­dziej ludz­ki cha­rak­ter, przy­po­mi­nał o przy­ziem­no­ści, któ­ra zda­je się odcho­dzić w zapo­mnie­nie w dys­kur­sie histo­rycz­nym czy społecznym.

Zakończenie (podsumowanie):

Opi­sy wyda­rzeń z okre­su II woj­ny świa­to­wej z per­spek­ty­wy świad­ka dają wie­dzę na temat realiów tam­tych lat i pozwa­la­ją unik­nąć prze­sad­nej mito­lo­gi­za­cji Holo­kau­stu. Marek Edel­man i Tade­usz Borow­ski umie­jęt­nie zwra­ca­li uwa­gę na ludz­ki aspekt tej wiel­kiej tra­ge­dii – oprócz pod­kre­śla­nia dra­ma­tu ujaw­nia­li tak­że kuli­sy, takie jak cwa­niac­two Mor­de­cha­ja Anie­le­wi­cza czy rado­sne gry w pił­kę pod­czas poby­tu w obo­zie. Ich rela­cje nie słu­żą zaprze­cze­niu obo­wią­zu­ją­cym nar­ra­cjom – sta­no­wią raczej dopeł­nie­nie, poka­zu­ją, że na trud­ne wyda­rze­nia moż­na spoj­rzeć tak­że z innej strony.

Zbiór opra­co­wań zagad­nień z puli pytań jaw­nych na matu­rę ust­ną 2024 z języ­ka pol­skie­go pozwo­li Ci jesz­cze lepiej przy­go­to­wać się do egza­mi­nu! W ebo­oku oma­wiam wszyst­kie 3 zagad­nie­nia ze „Zdą­żyć przed Panem Bogiem” oraz poda­ję kon­tek­sty z innych lek­tur obo­wiąz­ko­wych. Znaj­dziesz tu mię­dzy inny­mi omó­wie­nie tema­tu „Zagła­da z per­spek­ty­wy świad­ka i uczest­ni­ka wyda­rzeń w get­cie” na pod­sta­wie „Zdą­żyć przed Panem Bogiem”.

  • Opracowanie pytań na maturę ustną 2024 – pełen zestaw 40 lektur

    150,00 VAT
    Dodaj do koszyka
  • Opracowanie pytań na maturę ustną 2024 – „Zdążyć przed Panem Bogiem”

    6,00 VAT
    Dodaj do koszyka

Ten temat obowiązuje również na maturze ustnej w 2025!

  • Opracowanie pytań jawnych na maturę ustną 2025 – pełen zestaw 53 lektur

    150,00 VAT
    Dodaj do koszyka
  • Opracowanie pytań na maturę ustną 2025 – „Zdążyć przed Panem Bogiem”

    4,00 VAT
    Dodaj do koszyka

Jeśli to czy­tasz — daj mi znać 🧡 na swo­im ulu­bio­nym kanale:

Zdążyć przed panem bogiem
Han­na Krall – Zdą­żyć przed Panem Bogiem – stresz­cze­nie i opra­co­wa­nie – pro­dukt ze skle­pu Baba od polskiego

Peł­ne opra­co­wa­nie i stresz­cze­nie „Zdą­żyć przed Panem Bogiem” Han­ny Krall (czas akcji, miej­sce akcji, boha­te­ro­wie, język, moty­wy, kon­tek­sty – 16 stron) znaj­dziesz w MOIM SKLEPIE.

Jeśli to czy­tasz — daj mi znać 🧡 na swo­im ulu­bio­nym kanale:

Chcesz zapisać się na korepetycje?