Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

VI edycja Romantykonu już 17–18 października 2026

KSZTAŁCENIE SPECJALNE

Przebodźcowanie

Dla jednych święta to czas odpoczynku, dla drugich: stres i przebodźcowanie, które nie wynikają ze złych relacji w otoczeniu, lecz z nadmiaru wrażeń.

Wytrzymałe układy nerwowe są jak nowe telefony, które mogą mieć wiele aplikacji działających w tle. Duża ilość bodźców nie obciąża pracy systemu.

W święta panuje nadmiar. Doznajemy wielu bodźców zewnętrznych:

  • głośnych rozmów przy wtórze muzyki;
  • różnych zapachów;
  • pytań, nadmiaru zadań;
a także wewnętrznych:
  • różnego samopoczucia;
  • obaw;
  • zmęczenia;
  • innych sygnałów z ciała
– to dla wielu praca wielu aplikacji
w tym samym czasie.

Organizm odczuwa wtedy stres, zawiesza się tak, jak stary telefon. Napięcie wyłącza wiele procesów i prowadzi do bezrefleksyjności. Dobrze to widać na przykładzie najmłodszych.
Przeciążone dziecko nie rozwija się, lecz zużywa energię na analizowanie bodźców. Jest jak gąbka — brak wtedy czasu na przemyślenia i dostrzeżenie własnych potrzeb. To prowadzi do dezintegracji, braku możliwości uczenia się czy zapamiętywania nawet istotnych informacji.

Umiejętność rozpoznawania i unikania nadmiaru wrażeń jest kluczowa dla dobrej jakości życia. Warto o tym pamiętać w każdym wieku.

Zatem rodzicu – pozwól dziecku w ferie odpocząć od szkoły, nie wyznaczaj zadań związanych z lekcjami, nie zapisuj dziecka na korepetycje. To czas na odpoczynek i naładowanie baterii. Warto też dawać dzieciom przykład i poleniuchować – a w kulturze produktywności to trudne! To nie jest prawda, że nuda jest zła. Bez nudy nie byłoby wielkich odkryć – one wymagają czasu na myślenie.

JAK SOBIE POMÓC?
– wyjdź odpocząć od hałasu, np. zabierz psa na spacer (warto uprzedzić otoczenie, że chcesz się trochę wyciszyć);
– wiele osób odczuwa doskwierający ból z powodu nadmiaru dźwięków — polecam stopery wyciszające, ja stosuję LOOPy;
– poczytaj książkę, popatrz w sufit, obserwuj ptaki, głaszcz zwierzęta, układaj puzzle, leż lub idź przed siebie — pozornie proste czynności okazują się początkowo trudne dla przestymulowanych organizmów, ale warto się tego nauczyć;
– powtarzalność to remedium na stres: funkcję tę pełnią stimy, czyli zachowania autoregulacyjne. Jeśli nie są krzywdzące (drapanie, wyciskanie, wyrywanie włosów, nadmierne szczotkowanie, obgryzanie paznokci), pozwól sobie na nie; (stimy to sprawa indywidualna i nie tylko osoby w spektrum je wykonują, np. w poczekalni regulujemy stres przez machanie nogami);
– oddychaj głęboko, zwłaszcza przed snem, to jak przygotowanie do podładowywania własnych baterii;
– osoby przebodźcowane nie dość, że muszą sobie to uświadomić, to jeszcze powinny opowiedzieć o tym osobom wokół. Warto być dla siebie życzliwym i zadbać o swój spokój, a więc przygotować się do niego tak, by nikt wtedy nie przeszkadzał;
– włącz medytacje: nie musisz od razu ich przeprowadzać, wyciszenia trzeba się nauczyć. Polecam kanał Basi Tworek Ninja Yogi na YT; aplikację Mindy (chociaż lepiej nie rozpraszać się światłem telefonu) lub podcast np. „O Zmierzchu”, który skłania do przyjrzenia się sobie.