Zamieniam się w agentkę specjalną o pseudonimie „Baba" i rozwiązuję wątpliwości językowe.
Aneta KorycińskaCzas czytania: 1 min
Jeśli to czytasz — daj mi znać na swoim ulubionym kanale:
„nie wypaść sroce spod ogona” – zwrot ten oznacza, że ktoś nie jest pod żadnym względem gorszy od innych i trzeba się z nim liczyć.
W gawędach szlacheckich podkreślano, że bardzo ważną sprawą było pochodzenie, więc o kimś, kto mógł się legitymować dobrą proweniencją, mówiono, że nie wypadł sroce spod ogona:
U Rzewuskiego czytamy:
„Waszmość jesteś zacnym obywatelem, ale i my nie wypadli sroce spod ogona”
„Ale żeby wzgardzić Zborowskim dla jakiegoś przybysza, który gdzieś tam sroce padł spod ogona”.
W „Nad Niemnem” też znajdziemy potwierdzenie tych słów:
„Nie cudzy my tu… nie z końca świata przybłędy… nie sroce spod ogona wczoraj wyskoczyli…”.
Etymologia tej sroki, której coś wypada, nie jest pewna, ale w czeskim w tym powiedzeniu występuje wrona:
czes. nemysli, že jsem vráně z ocasu vypadl
Skąd zatem u nas sroka?
Ma ona łatkę złodzieja, bo kradnie błyskotki, na dodatek zjada cudze płody, bo wykrada jaja innych ptaków. Stąd zatem prawdopodobnie wyrażona wobec niej odraza w licznych powiedzeniach. Dodatkowo jest kojarzona z plotkarstwem i oszustwem. Widać to w wierszu „Sroka” Jana Brzechwy:
„Siedzi sroka na żerdzi i twierdzi, że cukier jest słony, że mrówka jest większa od wrony (…) Ale nikt tego wszystkiego nie słucha, bo wiadomo, że sroka jest kłamczucha”.
Uważano ją też za zwiastun nieszczęścia. W Wielkiej Brytanii jest już jednak ptakiem proroczym, a w Irlandii zapowiedzią śmierci, W Szkocji wierzono, że zabicie sroki przywołuje kostuchę.
mgr filologii polskiej, nauczycielka, redaktorka, oligofrenopedagożka, podcasterka i popularyzatorka języka. Zwyciężczyni konkursu VIVELO Top Creators 2024 w kategorii Education oraz laureatka nagrody za upowszechnianie czytelnictwa w konkursie Książka Roku 2024 Polskiej Sekcji IBBY. Prowadząca autorski podcast Polskiego Radia „Matura po godzinach. Podcast Baby od polskiego”, w którym łączy literaturę, językoznawstwo i kulturę współczesną. Członkini Unii Literackiej. Publikowała w „Ryms”, „Musick Magazine”, „Tygodniku Powszechnym”, E-teatr.pl. Autorka książki „Radio w mojej głowie. Opowieści o ADHD” (wyd. Prószyński i S-ka), serii edukacyjnej „Nauka z audiobooka” (wyd. Harde), tomu poetyckiego „Czego nie powiem swojej córce” (Fundacja Duży Format) oraz posłowi do serii klasyki literatury polskiej „Kiedyś Przeczytam” (wyd. Powergraph). Twórczyni gier edukacyjnych, m.in. „Mam słowo” (wyd.…
mgr filologii polskiej, nauczycielka, redaktorka, oligofrenopedagożka, podcasterka i popularyzatorka języka. Zwyciężczyni konkursu VIVELO Top Creators 2024 w kategorii Education oraz laureatka nagrody za upowszechnianie czytelnictwa w konkursie Książka Roku 2024 Polskiej Sekcji IBBY. Prowadząca autorski podcast Polskiego Radia „Matura po godzinach. Podcast Baby od polskiego”, w którym łączy literaturę, językoznawstwo i kulturę współczesną. Członkini Unii Literackiej. Publikowała w „Ryms”, „Musick Magazine”, „Tygodniku Powszechnym”, E-teatr.pl. Autorka książki „Radio w mojej głowie. Opowieści o ADHD” (wyd. Prószyński i S-ka), serii edukacyjnej „Nauka z audiobooka” (wyd. Harde), tomu poetyckiego „Czego nie powiem swojej córce” (Fundacja Duży Format) oraz posłowi do serii klasyki literatury polskiej „Kiedyś Przeczytam” (wyd. Powergraph). Twórczyni gier edukacyjnych, m.in. „Mam słowo” (wyd. Egmont) - wyróżnionej tytułem Zabawka Roku 2025, oraz inicjatorka i organizatorka Romantykonu – konwentu miłośników romantyzmu. Ambasadorka akcji „Ratownicy Czytelnictwa” Fundacji Powszechnego Czytania oraz plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku Wydawnictwa Naukowego PWN. Współpracuje z Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, gdzie zajmuje się analizą zjawisk językowych i kulturowych w komunikacji młodych pokoleń. Ekspertka w zakresie edukacji polonistycznej, dydaktyki języka polskiego i komunikacji, współpracująca z mediami, instytucjami kultury i wydawnictwami (m.in. Filmoteką Narodową, Muzeum Narodowym w Krakowie, Zamkiem Królewskim w Warszawie, Muzeum Narodowym w Warszawie, projektem Film w Szkole, Fundacją Kino Szkoła). W ramach autorskiej marki Baba od polskiego prowadzi działalność edukacyjną w mediach społecznościowych, przygotowuje uczniów do egzaminów, tworzy kursy, webinary i podcasty. Jej działania łączą literaturę, językoznawstwo i popkulturę w duchu inkluzywnej dydaktyki. Zajmuje się wspomaganiem procesu uczenia się uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz w spektrum autyzmu, opracowując autorskie strategie lingwodydaktyczne. Autorka i współautorka projektów edukacyjnych łączących literaturę, film i kulturę młodzieżową, m.in. „Film w Szkole”, „Romantykon”, „Namiot Włóczykija” – podcastowego cyklu o Muminkach. Jej działania naukowe koncentrują się wokół dyskursu młodomowy, literatury Young Adult oraz wspierania neuroróżnorodnych uczniów w edukacji humanistycznej.
„nie wypaść sroce spod ogona” – zwrot ten oznacza, że ktoś nie jest pod żadnym względem gorszy od innych i trzeba się z nim liczyć.
U Rzewuskiego czytamy:
Etymologia tej sroki, której coś wypada, nie jest pewna, ale w czeskim w tym powiedzeniu występuje wrona:
