Płatna współpraca z HarperKids. Seria „Czytam sobie” jest objęta moim patronatem.
Pięć nowości z serii „Czytam sobie”. Co wybrać dla dziecka, które uczy się czytać?
Dziecko składa słowa i nagle staje przed wyborem: czyta dalej, bo chce wiedzieć, co się wydarzy, czy przewraca stronę tylko dlatego, że ktoś je o to poprosił? Właśnie dlatego przy wyborze pierwszej samodzielnej lektury patrzę na dwie rzeczy: czy tekst odpowiada możliwościom dziecka i czy opowieść daje mu powód, by zostać z nią do końca.
Jesienne nowości z serii „Czytam sobie” pokazują, jak różne mogą być te powody. Jedno dziecko zainteresuje zagadka kryminalna, drugie — Muminki, a trzecie będzie chciało dowiedzieć się, co kot ma wspólnego z oszczędzaniem wody. Wśród pięciu książek znajdziemy propozycje z poziomów 1, 2 i 3.
Który poziom „Czytam sobie” wybrać?
- poziom 1 – krótkie teksty i proste zdania dla dzieci, które zaczynają samodzielnie czytać; „Wielki skarb” ukazał się dodatkowo w wariancie z graficznie wyróżnionymi sylabami;
- poziom 2 – dłuższe zdania i więcej dialogów dla dzieci, które mają już za sobą pierwsze samodzielne lektury;
- poziom 3 – obszerniejsza historia dla czytelników gotowych śledzić dłuższą fabułę; trudniejsze słowa można sprawdzić w słowniczku.
Numer poziomu pomaga wybrać książkę, ale warto zajrzeć z dzieckiem do środka. Wiek podany przy tytule nie zastąpi sprawdzenia, czy wielkość tekstu, jego układ i sama historia zachęcają konkretnego czytelnika.
Poziom 1: pierwsze słowa, własne pytania
„Wielki skarb” — Marcin Sendecki, ilustracje Zofii Różyckiej
Tadek i jego bury kot Zenek przypominają, że jeden z naszych największych skarbów płynie z kranu. Książka otwiera rozmowę o wodzie: skąd ją bierzemy, do czego jej potrzebujemy i dlaczego warto o nią dbać. To temat, który dziecko może od razu połączyć z własnym doświadczeniem — wystarczy spojrzeć na kuchnię, łazienkę albo kałużę za oknem.
„Wielki skarb” należy do podserii „Czytam sobie sylabami”. Sylaby są w tekście rozróżnione kolorami, a wyrazy umieszczone w ramkach pozwalają ćwiczyć ich wydzielanie. Dzięki temu dorosły może czytać razem z dzieckiem bez zamieniania każdej strony w sprawdzian.
„List z planety Nuda” — Zofia Stanecka, ilustracje Aleksandry Krzanowskiej
Kuba zostaje na wakacje w mieście, podczas gdy jego znajomi wyjeżdżają. Nudzi się tak bardzo, że pomysł wujka, by napisać list do koleżanki, brzmi początkowo jak kiepski żart. Pisze jednak do Gaby, a odpowiedź zmienia jego wakacje.
Ta opowieść daje dziecku coś więcej niż historię do przeczytania: gotowy impuls do działania po lekturze. Można razem zaadresować kopertę, napisać pocztówkę lub zostawić komuś krótki list. Wtedy okazuje się, że zapisane słowa mogą dotrzeć do drugiej osoby i naprawdę coś rozpocząć.
Poziom 2: znani bohaterowie i nowe wyzwania
„Muminki. Psoty Małej Mi” — Zofia Stanecka, ilustracje: Riina Kaarla i Sami Kaarla
Do Doliny Muminków przybywa Mimbla ze swoimi dziećmi. Wkrótce na morzu pojawia się też skrzynka z nasionami tropikalnych roślin, a dolina zmienia się nie do poznania. Dla dziecka, które zna już bohaterów z „Muminki. Oto Mała Mi”, to okazja do samodzielnego powrotu do ich świata. Dla nowego czytelnika — zaproszenie do przygody, w której jedna znaleziona rzecz może odmienić całe otoczenie.
To książka z poziomu 2: zdania są dłuższe, pojawia się więcej dialogów, a kolorowe ilustracje towarzyszą czytaniu. Można po niej zapytać: co zmieniłoby się w twojej okolicy, gdyby wyrosły tam rośliny ze znalezionej skrzynki?
„Janek pływa jak ryba” — Rafał Witek, ilustracje Joanny Rusinek
Podczas wakacji w Grecji Janek patrzy na innych kąpiących się w basenie. Sam trzyma się z daleka, bo boi się wody i nie umie pływać. Po powrocie obserwuje w zoo zwierzęta, które świetnie radzą sobie w wodzie, i postanawia spróbować nauki pływania.
W tej historii ważne jest samo nazwanie lęku. Dziecko, które boi się wejść do basenu, może zobaczyć, że nie jest z tym doświadczeniem samo. Inne dostaje okazję, by porozmawiać o odwadze bez prostego nakazu: „Nie bój się”. Pytanie po lekturze? Co pomogłoby Jankowi poczuć się bezpieczniej, gdy zrobi pierwszy krok?
Poziom 3: zagadka dla samodzielnych czytelników
„Plażowy Rabuś” — Joanna Jagiełło, ilustracje Marty Krzywickiej
Klara, Emil i Nikodem spotykają się jak co roku nad Bałtykiem. Tym razem z plaży zaczynają znikać drobne przedmioty. Przyjaciele postanawiają ustalić, kto za tym stoi; Nikodem może przy okazji wykorzystać swoją wiedzę o pracy policji.
To propozycja dla dzieci, które mają już ochotę przeczytać dłuższą historię i lubią zbierać tropy. Zagadka daje konkretny powód, by wrócić do tekstu: sprawdzić szczegół, zestawić poszlaki i ocenić własne podejrzenia. „Plażowy Rabuś” należy do poziomu 3; trudniejsze wyrazy są objaśnione w słowniczku.
Jak czytać razem, kiedy dziecko chce już czytać samo?
Nie trzeba zamieniać wspólnej lektury w odpytywanie z fabuły. Można poprosić dziecko, by wybrało książkę, przeczytać na zmianę po kawałku i zatrzymać się przy tym, co naprawdę je zaciekawiło. Po „Wielkim skarbie” poszukajcie w domu miejsc, w których używacie wody. Po „Liście z planety Nuda” napiszcie do kogoś kilka zdań. Przy „Plażowym Rabusiu” zapiszcie podejrzenia przed finałem i wróćcie do nich po zakończeniu.
Pierwsza samodzielna książka nie musi być długa. Wystarczy, że dziecko zechce samo sprawdzić, co jest na następnej stronie.
