Z końcem roku idę w las. Dziś 31 grudnia, więc przypominam rzecz niby oczywistą, a jednak co roku się o nią potykamy – być może w zachwycie nad tym, że coś się domyka, a jednocześnie zaczyna. A zatem: „Nowy Rok, nowa ja”, a stare niech przeminie.

I tu robi się ciekawie, bo Nowy Rok i nowy rok nie znaczą tego samego. Wielka litera wskazuje na nazwę święta obchodzonego jednego dnia w roku, czyli 1 stycznia. Małe litery oznaczają cały okres kalendarzowy od 1 stycznia do 31 grudnia. Różnica jest subtelna, ale zabawna w życzeniach: gdy napiszemy „Wszystkiego najlepszego w Nowym Roku”, dosłownie życzymy pomyślności w tym jednym dniu, natomiast „w nowym roku” obejmuje cały nadchodzący rok.

Z kolei jeśli chodzi o dzień 31 grudnia, wieczór i noc z 31 grudnia na 1 stycznia oraz o zabawę sylwestrową, piszemy ją małą literą: sylwester. To nie jest nazwa święta, tylko obrzędu i zwyczaju, tak jak „walentynki”, „andrzejki” czy „mikołajki”. Wielką literą zapisujemy Sylwestra wyłącznie wtedy, gdy chodzi o imię. „W sylwestra są imieniny Sylwestra”.

Skąd w ogóle wziął się „sylwester” jako nazwa tej nocy? Od imienia. Sylwester pochodzi z łaciny: Silvester (od silvestris ‘leśny’, a to od silva ‘las’). Ponieważ 31 grudnia w kalendarzu kościelnym wypada wspomnienie i rocznica śmierci św. Sylwestra I, papieża, jego imię stało się nazwą dnia i wieczoru kończącego rok. Może dlatego z końcem roku chcę „iść w las” i nie oznacza to jedynie wyprawy w sensie fizycznym, czy poszukiwania siebie, a nadziei, że mój 2025 nawet we wspomnieniach odejdzie tam, gdzie pieprz rośnie.

Co ciekawe istnieje też forma żeńska imienia: Sylwestra. Według publicznie dostępnych danych z rejestru PESEL (styczeń 2025) aktualnie żyje 475 kobiet, które mają to imię.

I tak obok Sylwestra (człowieka) istnieje sylwester (noc i impreza), obok Nowego Roku (święta) – nowy rok (cały rok). A tylko kontekst rozstrzyga, czy te słowa piszemy wielką, czy małą literą.