Jak napisać opowiadanie na egzaminie ósmoklasisty? Takie pytanie co roku zadają sobie setki tysięcy uczniów, którzy wiedzą, że w maju będą chcieli zmierzyć się z opowiadaniem twórczym. W tym wpisie wyjaśnię Ci, jak zabrać się za pisanie opowiadania zgodnie z zasadami oceniania na egzaminie ósmoklasisty oraz podam kilka – moim zdaniem – cennych wskazówek, które sprawią, że uzyskasz wymarzone 20 punktów!

O czym przeczytasz w tym wpisie?

Zasady oceniania opowiadania na egzaminie ósmoklasisty – poznaj swojego przeciwnika, aby wiedzieć, jak go pokonać!

Podstawową informacją, którą powinieneś/powinnaś znać, są zasady oceniania opowiadania na egzaminie ósmoklasisty. W przypadku opowiadania zasady są co roku niezmienne i definiuje je tabelka zawarta w Informatorze CKE (należy patrzeć od strony 9).

Należy jednak zauważyć, że opowiadanie jest oceniane w poniższych kategoriach:

  1. Realizacja tematu wypowiedzi – do zdobycia maksymalnie 2 punkty
  2. Elementy twórcze – do zdobycia maksymalnie 5 punktów
  3. Kompetencje literackie i kulturowe – do zdobycia maksymalnie 2 punkty
  4. Kompozycja tekstu – do zdobycia maksymalnie 2 punkty
  5. Styl – do zdobycia maksymalnie 2 punkty
  6. Język – do zdobycia maksymalnie 2 punkty
  7. Ortografia – do zdobycia maksymalnie 2 punkty
  8. Interpunkcja – do zdobycia maksymalnie 1 punkt

Uważam, że warto lepiej poznać przeciwnika, dlatego przygotowałam kurs, w którym krok po kroku wyjaśniam, w jaki sposób jest oceniane opowiadanie na egzaminie ósmoklasisty. Spokojnie, to nie jest nudny kurs dotyczący tabelek – tłumaczę, co należy zrobić (a czego unikać), podaję liczne przykłady i pokazuję, że napisanie dobrego opowiadania na egzaminie ósmoklasisty nie jest takie trudne, jak mogłoby się wydawać! Kurs zawiera 32 lekcje wideo, które możesz odtwarzać w dowolnej chwili!

6 elementów opowiadania – czyli warunek, bez którego nie dostaniesz kompletu punktów na egzaminie ósmoklasisty!

Jednym z najważniejszych wymagań, jakie musi spełniać opowiadanie na egzaminie ósmoklasisty, jest uwzględnienie w historii 6 cech opowiadania. Jeżeli będzie ich mniej, to nie stanie się wielka tragedia (opowiadanie nie zostanie automatycznie ocenione na 0 punktów), ale zamkniesz sobie drogę do uzyskania kompletu punktów w kategorii „Elementy twórcze”.

Czym są cechy opowiadania?

Elementy opowiadania to elementy formalne, które pokazują, że znasz o rozumiesz, w jaki sposób tworzy się ten typ tekstu literackiego. Można powiedzieć, że cechy opowiadania to pewne zabiegi literackie, które sprawiają, że Twój tekst jest opowiadaniem, a nie np. rozprawką czy przemówieniem (choć oczywiście o tej różnicy świadczyć może również styl tekstu).

Jakie są elementy opowiadania?

Cechy opowiadania, które możesz uwzględnić w swojej pracy, to:

  • opis (np. bohaterów, krajobrazu, przedmiotów),
  • charakterystyka bohatera (wygląd zewnętrzny, zachowanie, styl życia, stosunek do świata),
  • czas akcji,
  • miejsce akcji,
  • zwrot akcji (nagła, niespodziewana sytuacja, która odmienia bieg wydarzeń),
  • puenta (nauka, która płynie z Twojej historii),
  • punkt kulminacyjny (szczyt napięcia),
  • dialog,
  • monolog,
  • retrospekcja (wspomnienia tego, co wydarzyło się wcześniej niż akcja opowiadania).

Tak jak wspomniałam wcześniej, w Twojej pracy musi pojawić się co najmniej 6 cech opowiadania, jeżeli chcesz dostać 5 punktów w kategorii „Elementy twórcze”. Jeśli cech będzie mniej, ocena zostanie obniżona – wymóg na 3 punkty w tym kryterium to już tylko 4 elementy opowiadania.

Jak poprawnie zapisywać dialogi?

Poprawny zapis dialogów to podstawa dobrego opowiadania. W kursie poświęconym pisaniu opowiadania na egzaminie ósmoklasisty poświęcam dużo miejsca właśnie temu zagadnieniu. W największym skrócie: musisz pamiętać, że:

  • dialogi nie mogą zdominować pracy,
  • musisz je przeplatać fragmentami narracyjnymi,
  • dialog zapisujesz od nowej linijki, dodajesz myślnik, słowa bohatera, później znów myślnik i komentarz do słów, np. o emocjach, z jakimi były wypowiadane.
A jak poprawnie zapisywać dialogi? Ta sprawa jest szalenie ważna, ponieważ błędnie zapisany dialog może skutkować błędem ortograficznym albo interpunkcyjnym! W rozeznaniu się, co i jak, pomoże Ci poniższa ściągawka.

– Kim jesteś? I czemu tu siedzisz? – zapytałem ponownie.

Co to znaczy?

To znaczy, że musisz być bardzo uważny/a i pamiętać o wszystkich szczegółach.

Dialog zaczynasz od myślnika, po nim piszesz wypowiedź postaci wielką literą – nie stawiasz ani kropki, ani przecinka, dodajesz kolejny myślnik i małą literą komentarz: „powiedziała” i dopiero później kropkę.

Kropka jest na końcu całego wypowiedzenia, a znak zapytania lub wykrzyknik po wypowiedzi postaci:

– Kim jesteś? – zapytała.

– Twoim snem! – dumnie odpowiedział.

– Chyba sobie żarty robisz – zauważyła Anna.

Schemat opowiadania – tabela, która pomoże Ci napisać opowiadanie


SCHEMAT, ustalasz typ narratora i czas, w którym piszesz:

CO PISAĆ?

TWÓJ TEKST

WSTĘP:czas, miejsce akcji, kim jesteś, co masz dziś w planach, zapowiadasz temat: nie spodziewałeś się, że ten dzień będzie inny niż zwykle (trzeba zaciekawić czytelnika, by miał ochotę czytać dalej); 


ROZWINIĘCIE:przedstawiasz wydarzenia, dodajesz opisy miejsc, przedmiotów, charakterystykę postaci – wewnętrzną i zewnętrzną; część dialogową przeplatasz narracją, nie możesz pozwolić, by dialog zdominował tekst; pisz tylko to, co jest ważne; niech postaci wymieniają sensowne wypowiedzi – resztę możesz opisać jako narrator; możesz dodać retrospekcje; pamiętaj o narastającym napięciu, zwrocie akcji i punkcie kulminacyjnym; koniecznie wykaż się znajomość lektury!


ZAKOŃCZENIE: to miejsce na załagodzenie, emocje opadają, zawrzyj w nim puentę, podsumuj dzień bohatera, wyciągnij wnioski – naukę z tej przygody.



Ćwiczenia:


  1. Ciemno wszędzie, głucho wszędzie… Co to będzie, co to będzie? Napisz opowiadanie o wydarzeniach w cmentarnej kaplicy, których jesteś przypadkowym świadkiem. W swoim wypracowaniu wykaż, że dobrze znasz II część Dziadów Adama Mickiewicza. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 słów.

  2. Wyobraź sobie, że tytułowy bohater książki Pan Tadeusz Adama Mickiewicza zaprosił do domu swojego stryja postać z innego utworu literackiego. Napisz opowiadanie o dwudniowym pobycie tej postaci w Soplicowie, którego życie i zwyczaje gość poznaje w towarzystwie Tadeusza. Wykaż się znajomością treści utworu Adama Mickiewicza. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 słów

Tematy opowiadania na egzaminie ósmoklasisty – archiwalne tematy CKE

W przygotowaniu do egzaminu ósmoklasisty pomoże Ci przede wszystkim pisanie opowiadań. Pamiętaj, że najwięcej uczysz się wtedy, kiedy ćwiczysz. Koniecznie skorzystaj z poniższych archiwalnych tematów wypracowań, które pojawiły się we wcześniejszych arkuszach publikowanych przez CKE!

Poniżej przedstawiam wszystkie tematy opowiadań twórczych, które pojawiły się na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego lub w innych oficjalnych dokumentach CKE.

Czerwiec 2026 (termin dodatkowy):

Pomogłeś mi odkryć, jakie to ważne. Napisz opowiadanie o przeżytej z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej przygodzie, dzięki której zrozumiałeś, co naprawdę cenisz. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.

Maj 2026 (termin główny):

Napisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej. Podczas wspólnej przygody znaleźliście przedmiot o niezwykłych właściwościach, dzięki któremu Wasza przygoda zakończyła się pomyślnie. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.

Styczeń 2026 (test diagnostyczny):

Napisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej. Dzięki Twojemu poczuciu humoru Wasza wspólna przygoda zakończyła się szczęśliwie. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.

Czerwiec 2025 (termin dodatkowy):

Napisz opowiadanie o Twoim spotkaniu z bohaterem lektury obowiązkowej, który przekonał Cię, że warto czynić świat lepszym. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.

Maj 2025 (termin główny):

Wyobraź sobie, że spotkałeś bohatera jednej z lektur obowiązkowych. Podczas Waszej wspólnej przygody dokonał on czynu godnego podziwu. Napisz o tym opowiadanie. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybranego bohatera.

Elementem fabuły uczyń sytuację przedstawioną na jednej z poniższych ilustracji.

Chcesz więcej tematów? Skorzystaj z mojego e-booka z 20 tematami wypracowań na egzamin ósmoklasisty! Przygotowałam 20 tematów (w tym aż 7 tematów opowiadań). Pamiętaj, że przy zakupie kursu wideo dostęp do bazy tematów (zgodnych z treścią kursu) dostajesz za darmo!

Jeśli to czytasz — daj mi znać 🧡 na swoim ulubionym kanale:

SZCZEGÓŁY W KURSIE: