Moralna odpowiedzialność za czyny. Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

„Moralna odpowiedzialność za czyny” na podstawie „Makbeta”. Opracowanie pytania jawnego na maturę ustną z języka polskiego w 2026, 2027 i 2028.
Matura ustna – zagadnienia z „Wesela” z omówieniem – pytania jawne na 2026-2028

Opracowanie pytań jawnych dotyczących „Wesela” na maturę ustną z języka polskiego w 2026, 2027 i 2028 r. + pełna lista pytań archiwalnych.
Matura ustna – zagadnienia z „Pieśni o Rolandzie” z omówieniem – pytania jawne na 2026-2028

Opracowanie pytań jawnych dotyczących „Pieśni o Rolandzie” na maturę ustną z języka polskiego w 2026, 2027 i 2028 r. + pełna lista pytań archiwalnych.
Matura ustna – zagadnienia z „Mitologii” Jana Parandowskiego z omówieniem – pytania jawne na 2026-2028

Opracowanie pytań jawnych dotyczących „Mitologii” na maturę ustną z języka polskiego w 2026, 2027 i 2028 r. + pełna lista pytań archiwalnych.
Matura ustna – zagadnienia z „Pana Tadeusza” z omówieniem – pytania jawne na 2024 i 2025

Opracowanie pytań jawnych dotyczących „Pana Tadeusza” na maturę ustną z języka polskiego 2024 i 2025 + pełna lista pytań archiwalnych.
Jakie są sposoby walki ze złem i moralnym upadkiem człowieka? Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst

Jakie są sposoby walki ze złem i moralnym upadkiem człowieka? Opracowanie pytań jawnych – „Zbrodnia i kara” – matura ustna 2023.
Motyw władzy. Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Omówienie tematu z listy pytań jawnych na maturę 2023.
Wizerunek kobiety w literaturze. Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Omówienie tematu z listy pytań jawnych na maturę 2023.
Literacki wizerunek tyrana. Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Omówienie tematu z listy pytań jawnych na maturę 2023.
Wzór rycerza idealnego. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów “Pieśni o Rolandzie”. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Wstęp (wprowadzenie): Etos rycerski to zbiór norm, których powinien przestrzegać każdy rycerz. Wśród najważniejszych zasad wymienić można między innymi: gotowość do walki (i śmierci) w obronie ojczyzny i religii, dobre urodzenie (najlepiej w rodzinie z długimi tradycjami rycerskimi), odwagę, walkę w sprawiedliwych warunkach, przestrzeganie zobowiązań wobec króla i ojczyzny czy zemstę za każdą krzywdę lub […]
MATURA 2022 – rozwiązujemy na żywo arkusz z języka polskiego

Omawiamy na żywo dzisiejszy arkusz maturalny z języka polskiego.
ODPRAWA przed maturą

Nie umiem pływać, a przepłynęłam za sterem koło podbiegunowe. Skoro mnie się udało, to Ty tę maturę zdasz z palcem w nosie!
Empik.com: Jakie książki warto przeczytać do matury?
Paulina Stanaszek stworzyła dla EMPIK.COM listę książek i pomocy do nauki przed egzaminem maturalnym, właśnie odkryłam, że znalazłam się w tym zestawieniu! Bardzo dziękuję i zapraszam do słuchania podcastów. LINK DO ARTYKUŁU
Literacka kreacja chłopskiego bohatera. Omów zagadnienie na podstawie Chłopów (tomu I – Jesień) Władysława Stanisława Reymonta. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jeśli to czytasz — daj mi znać na swoim ulubionym kanale: OPRACOWANIE PYTAŃ JAWNYCH DO LEKTURY „CHŁOPI” Władysław Reymont – Chłopi – produkt ze sklepu Baba od polskiego Pełne opracowanie i streszczenie czterech tomów „Chłopów” Władysława Stanisława Reymonta (czas akcji, język, motywy, konteksty, symbole) znajdziesz w moim sklepie. Wszystkie wpisy z tagiem „CHŁOPI” Wszystkie wpisy z tagiem […]
Mesjanizm i prometeizm w „Dziadach” cz. III
Mesjanizm i prometeizm to dwie postawy, które pojawiają się w III części „Dziadów”. Bardzo często na egzaminach pojawiają się pytania o mesjanizm i prometeizm (o to może pojawić się pytanie także na maturze pisemnej lub ustnej z języka polskiego), dlatego warto wiedzieć, jakie są teoretyczne założenia tych terminów i co trzeba o nich wiedzieć. Wszystkie […]
Jaką ocenę powstania listopadowego zawarł Słowacki w „Kordianie”? (zarzuty wobec przywódców pojawiających się w przygotowaniu, znaczenie udziału diabelskich sił w procesie ich tworzenia).

Omówienie zagadnień z „Kordiana”
SQUID GAME: TOP 6 motywów maturalnych

Podbijam YouTube! Nagrałam też podcast.
Seriale jako teksty kultury: „Sprzątaczka”
30.10.2021 – webinar dla osób zdających maturę w 2022 r.

Z pewnością już od długiego czasu słyszysz, że matura to egzamin, którego nie wolno zlekceważyć. Od niej zależy cała Twoja późniejsza kariera. Ale czy wiesz, że matura to jednocześnie jeden z najbardziej schematycznych egzaminów, jaki powstał? Co roku pojawiają się te same zadania, które można rozwiązać praktycznie bez zaglądania do arkusza.
Letni Chamski Motyw: sznurówki

Wakacyjna zabawa, czyli Letni Chamski Motyw 6: sznurówki
Zaszaleliście!
Letni Chamski Motyw: bigos

Jeśli to czytasz — daj mi znać na swoim ulubionym kanale: Pytania jawne do lektury „PAN TADEUSZ” Adam Mickiewicz – Pan Tadeusz – streszczenie i opracowanie – produkt ze sklepu Baba od polskiego Pełne opracowanie i streszczenie „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza (czas akcji, miejsce akcji, bohaterowie, język, motywy, konteksty, symbole, geneza, „Epilog”, rodzaje broni – tabela […]
Letni Chamski Motyw: herbata

Wakacyjna zabawa w poszukiwanie motywów: herbata
Letni Chamski Motyw: brak pieniędzy

W serii „Letni Chamski Motyw” dziś zabawa z pustym portfelem
#mnienieśmieszy Seplenienie i ubaw z Innego: Zulu-Gula

“Gienia, świat się zmienia”! To hasło, którym rozpocznę nowy cykl przyglądania się elementom kultury, które kiedyś były zabawne, ale dzisiaj są krzywdzące, niewłaściwe i kompletnie nieśmieszne.
Letni chamski motyw: ogórek

Zabawa w szukanie motywów: ogórek!
#mnienieśmieszy CROSS-DRESSING w kabarecie, czyli dlaczego „CHŁOP PRZEBRANY ZA BABĘ” to zło w czystej postaci?

“Gienia, świat się zmienia”! To hasło, którym rozpocznę nowy cykl przyglądania się elementom kultury, które kiedyś były zabawne, ale dzisiaj są krzywdzące, niewłaściwe i kompletnie nieśmieszne.
deus ridens

deus ridens – bóg prześmiewca, a człowiek to igrzysko boże; jest tylko marionetką w rękach Boga.bogów, który organizuje sobie rozrywkę i bawi się ludzkim losem; Bóg/bogowie patrzy na ludzi jak na mrówki, jest wszechmocny. Topos ten łączy się z motywem theatrum mundi (Bóg jako demiurg, lalkarz), a człowiek staje się w nim błaznem. Jan Kochanowski […]
zbrodnia

LITERATURA „Dziady cz. II” Adam Mickiewicz – zły Pan błaga o to, by trafić do piekła, bo ma już dość cierpień w czyśćcu, ponieważ jego ofiary przemieniły się w ptaki: kruk to zbity na śmierć mężczyzna, który posilił się jabłkami z sadu Pana, a sowa to kobieta, która ze swoim dzieckiem nie otrzymała schronienia i […]
duma/ pycha

LITERATURA “Zemsta” Aleksander Fredro – Papkin uważa się za najmądrzejszego, najbardziej obytego w świecie i świetnego wojownika, a jest jedynie tchórzem; jest zubożałym szlachcicem, którego utrzymuje Cześnik, liczy na małżeństwo z Klarą; jest zakłamany i interesowny; „Opowieść wigilijna” Charles Dickens – Ebenezer Scrooge gardzi innymi ludźmi, miłością, relacjami rodzinnymi, nikt nie nauczył go miłości i […]
dom/ dworek

LITERATURA “Na dom w Czarnolesie” Jan Kochanowski – podmiot liryczny prosi Boga, by mógł zawsze tu mieszkać, bo to jego ojczyzna, piękny dom wśród natury, przyjaciół, życzliwości; niczym raj – motyw arkadyjski. „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – Soplicowo – piękny dom, skromny, ale dostojny, patriotyczny – zegar kurantowy gra Mazurka Dąbrowskiego, liczne portrety: Kościuszki i […]
piękno

LITERATURA “Lalka” Bolesław Prus – fałszywe, powierzchowne piękno Izabeli Łęckiej, która wewnątrz jest zepsuta jak cała arystokracja; stroi się, ale nie zmieni to jej światopoglądu; “Sonety krymskie” Adam Mickiewicz – zachwyt przyrodą Krymu, ukazanie piękna i potęgi natury, wobec niej człowiek jest mały i nic nie znaczy; “Tren VIII” Jan Kochanowski – czyste piękno dziecka […]
rodzina

LITERATURA “Zemsta” Aleksander Fredro – rodzin Raptusiewicza to siostrzenica Klara, rodzina Milczka to syn Wacław – obie żyją w sporze sąsiedzkim o mur graniczny; „Opowieść wigilijna” Charles Dickens – Fred, siostrzeniec Ebenezera Scrooge’a, zawsze zaprasza wuja na święta, ale ten jest złośliwy i odmawia, bo nie akceptuję małżeństwa Freda, które zostało zawarte z miłości, a […]
syberia

LITERATURA „Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – wywózka w kibitkach, mesjasze, bohaterowie „Lalka” Bolesław Prus – Wokulski zesłany na Syberię, przyjaźnie, szacunek w społeczeństwie, ale też czerwone dłonie, którymi gardziła Łęcka „Zbrodnia i kara” Fiodor Dostojewski – Rodion odpokutuje tam winy, miejsce wskrzeszenia “Inny świat” Gustaw Herling-Grudziński – miejsce cierpienia, okrucieństwa, ciężkiej pracy, przekraczania granic […]
kłótnia

LITERATURA „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – Soplicowie i Horeszkowie kłócą się o zamek; Telimena z Tadeuszem o sprawy związkowe (ona chce z nim wyruszyć, a on mówi, że powinni się kochać z osobna); Asesor i Rejent spór o charty; „Zemsta” Aleksander Fredro – Rejent i Cześnik, spór o mur; Cześnik i Papkin – kłótnia o […]
labirynt

LITERATURA „Sklepy cynamonowe” Bruno Schulz – Drohobycz jako miasto-labirynt dzieciństwa głównego bohatera, który w opowiadaniu szuka sklepów, które są jego marzeniem, nazywa je cynamonowymi – to dzięki dziecięcej wyobraźni kojarzy je z tą przyprawą, faktycznie są to sklepy z boazerią; bohater świadomie wchodzi w labirynt – może wiele poświęcić, by dotrzeć do upragnionego celu; „Proces” […]
lustro

LITERATURA „Koralina” Neil Gaiman – Motyw zniekształconych “odbić” prawdziwych rzeczy, dwie wersje jednego lustra ujawniają prawdę i są wykorzystywane do kłamstw. „O tym, co Alicja zobaczyła po drugiej stronie lustra” Lewis Carroll – Alicja przechodzi przez lustro do zaczarowanej krainy „Pani Bovary” Gustaw Flaubert – Emma przegląda się w lustrach, gdy tańczy na balu, chce […]
życie jako teatr

LITERATURA „Makbet” William Szekspir – Makbet na wieść o śmierci żony mówi: „Życie jest tylko przechodnim półcieniem, Nędznym aktorem, który swą rolę Przez parę godzin wygrawszy na scenie, W nicość przepada powieścią idioty, Głośną, wrzaskliwą, a nic nieznaczącą”. „Król Edyp” Sofokles – jesteśmy marionetkami w rękach bogów, losu; nie mamy wpływu na swoją rolę „Lalka” […]
sen

LITERATURA „Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – sen więźnia o woli wybrańca; mała improwizacja o tym, że Rosja jako kruk przesłania widok na Polskę; Wielka Improwizacja ukazuje wewnętrzne potrzeby i pychę; widzenie księdza Piotra jest prorocze z wizją mesjanizmu i mesjasza, widzenie Ewy tłumaczy jej rzeczywistością, sen senatora ukazuje jego lęki, pani Rollison jest niewidoma, […]
pieniądze

LITERATURA “Skąpiec” Molier – Harpagon – ojciec uzależnia finansowo swoją rodzinę; „Moralność pani Dulskiej” Gabriela Zapolska – Dulska przesadnie oszczędza, wydziela mężowi pieniądze na cygara; proponują zapłacenie pokojówce za zniknięcie lub usunięcie ciąży „Granica” Zofia Nałkowska – Zenon Ziembiewicz proponuje Justynie pieniądze na aborcję „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – wątek obcej waluty – dolarów, […]
nałóg

LITERATURA: „Nad Niemnem” Eliza Orzeszkowa – Teofil jest morfinistą; „Moralność pani Dulskiej” Gabriela Zapolska– mąż palący cygara, żona mu je wydziela, Zbyszko – nadużywa alkoholu, chodzi codziennie do barów, korzysta też z usług kokot (prostytutek); „My dzieci z dworca ZOO” (też film) – prostytucja i heroina; samotne dzieci, które bardzo cierpią w świecie narkotyków, z […]
kostium/maska

LITERATURA: „Ferdydurke” Witold Gombrowicz – gęby, (narzucanie formy) FILM “Maska”reż. Chuck Russell – każdy ma gębę i codziennie kogoś udaje, dostosowuje się do innych ludzi, ale ta maska z filmu, którą zakłada Stanley Ipkiss (znalazł ją w rzece) uwydatnia żądze, popędy, bohater był nudnym urzędnikiem bankowym, a z maską czuje się potężny, zna swoją […]
inność/ odmienność

LITERATURA “Buszujący w zbożu”- J. D. Salinger- Holden Caulfield główny bohater nie akceptuje hierarchii w amerykańskiej szkole. Z powodu inności opuszcza szkołę oraz dom. W tym przypadku inność nie dotyka sfery uczuć “Giaur” G.G. Byron- główny bohater jest chrześcijaninem wokół wyznawców Islamu FILM “All I Want” – teledysk ukazujący odmienność głównego bohatera od reszty, […]
magia/czary

LITERATURA: FILM: „Chilling Adventures of Sabrina” – serial Netflix o przygodach młodej wiedźmy, będącej córką Szatana „Spirited away” studio ghibli – wyprawa młodej dziewczynki w magiczny świat, gdzie musi się udać w długą wyprawę, aby uratować swoich rodziców MUZYKA TEATR „Przybory i Wasowskiego – Dom Wyobraźni”Krakowski teatr Scena Stu – Dom Wyobraźni […]
przemiana

LITERATURA „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – Jacek Soplica przemienia się w Księdza Robaka, był typowym szlachcicem, awanturnikiem, duszą towarzystwa, pijakiem; przemienia się w mnicha, bo chce odpokutować za życia swoje grzechy: zabicie Stolnika, doprowadzenie do śmierci matki Tadeusza i oddanie swojego syna pod opiekę brata; „Balladyna” Juliusz Słowacki – z wiejskiej dziewczyny Balladyna zamienia się […]
klęska życiowa

LITERATURA “Inny świat” Gustaw Herling Grudziński – ludzie są sobie winni, postępują niemoralnie, ale wojna nie usprawiedliwia takiego zachowania; upadek moralności, nie ma już odwrotu; “Proszę państwa do gazu” Tadeusz Borowski – odczłowieczenie, niemoralne zachowanie matki, która aby przetrwać, wyparła się swojego dziecka; “Latarnik” Henryk Sienkiewicz – klęską dla Skawińskiego okazało się niewypełnienie obowiązków, nie […]
pożegnanie

LITERATURA “Ludzie bezdomni” Stefan Żeromski – pożegnanie Tomasza Judyma z Joanną Podborowską – jego ukochaną, odbywa się przy rozdartej sośnie, która ma uosabiać dylemat Tomasza; wybiera on pracę lekarza i odrzuca prywatne szczęście “Treny” Jan Kochanowski – a dokładnie “Tren XIX” staje się pożegnaniem z dzieckiem, wyrazem przepracowanej żałoby i pogodzenia się z losem, że […]
apokalipsa

LITERATURA: „Droga” Cormac McCarthy – ojciec z synem, próbują przeżyć po apokalipsie „Z jak Zachariasz” dziewczyna myślała, że po apokalipsie nikogo nie spotka, jednak po dłuższym czasie spotyka pewnego faceta “Ocalony” Tadeusz Różewicz – umierają wartości, które dotąd zdawały się oczywiste, czas po apokalipsie, potrzeba nauczyciela, który przywróci znaczenie słowom “Inny świat” Gustaw Herling Grudziński […]
taniec

LITERATURA: FILM „Battle”- film Netflix, ojciec głównej bohaterki, baletnicy, traci cały majątek i ta zmuszona do odejścia z życia pełnego luksusów rozpoczyna życie na przedmieściach, pomaga jej zmiana baletu na hop-hop MUZYKA “Quebonafide”- Half Dead – mój danse macabre, więc chodź do tańca, gdy krok to szansa i los nam gra”- nawiązanie do […]
praca

LITERATURA: FILM MUZYKA INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO: Władysław Strzemiński „ Bezrobotni” RZEŹBA
pojedynek

LITERATURA: “Lalka”- Bolesław Prus- pojedynek Wokulskiego i Krzeszowskiego w Lesie Bielańskim “Romeo i Julia”- William Shakespeare- pojedynek Romea i Benwolia FILM „Wikingowie” – serial Netflix, pojedynek dwóch braci, Ragnar zdobył władze, Rollo też jej pragnie, pojedynek między nimi, który z nich zdobędzie większa władze MUZYKA INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO, RZEŹBA
kłótnia
LITERATURA ”Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – spór o zamek, który zamiast należeć do Horeszków, jest w posiadaniu Sopliców, Podkomorzy ma zadanie rozwiązać ten spór, ale ostatecznie Hrabia z Dobrzyński i Gerwazym organizuje zajazd na Soplicowo i sam odbiera własność, całość kończy się pogodzeniem rodów przez ślub Tadeusza i Zosi; “Zemsta” Aleksander Fredro – Cześnik Raptusiewicz […]
lektury bohaterów

Co czytają bohaterowie lektur szkolnych i jak to o nich świadczy?
zwycięstwo/ klęska

LITERATURA “Reduta Ordona” Adam Mickiewicz – o walce z Moskalami, Ordon jest bohaterem, który się poświęca, wysadza się wraz z redutą, by Moskale przy okazji też zginęli; „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – pokonanie Moskali w trakcie zajazdu na Soplicowo, Gerwazy zabija majora Płuta; zabicie niedźwiedzia, który wyszedł z matecznika – zabija go Ksiądz Robak i […]
choroba

LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – depresja Mistrza, który załamał się po tym, jak dzieło jego życia, czyli powieść o Piłacie została skrytykowana; domniemane choroby psychiczne „U4: Jules” Carole Trebor, umierają wszyscy poza tymi, co maja 15-18 lat, losy ludzi, jak sobie radzą FILM „Małe kobietki” reż. Greta Gerwig – Beth jest chora […]
filozofia życia

LITERATURA ”Momo” Michael Ende – Ukazane są różne filozofie życia, takie jak nie czekanie na dotarcie do celu “Jeden krok, jedno machnięcie miotłą”, życie chwilą lub opieranie egzystencji na oszczędnościach. FILM MUZYKA INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO, RZEŹBA
tajemnica

LITERATURA: „Magnus Chase i miecz Lata” tajemnica dotycząca ojca Magnusa i jego pochodzenia oraz tym, że nordyccy bogowie istnieją tak jak pozostałe postaci z tych mitów FILM MUZYKA INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO, RZEŹBA
tradycja

LITERATURA „Dziady cz. II” Adam Mickiewicz – obrzęd dziadów w noc Zaduszek, polega na modlitwie za dusze, które przebywają w czyśćcu; daje się im także ziarna, różne pożywienie; obrzęd prowadzi Guślarz na terenie cmentarza, w kaplicy, na terenie Litwy; „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – tradycje szlacheckie: tańczenie poloneza, grzybobrania, polowania na dużą zwierzynę, dzwonienie na […]
zdrada

LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – liczne donosy do władz po to, by wyjawić ludzką chciwość, albo odebrać komuś jego mieszkanie komunalne; ”Świtezianka” Adam Mickiewicz – strzelec w borze mimo tego, że obiecał pani Świtezi wierność, to ją zdradza, przez co spotyka go kara; ”Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – zamek jest w posiadaniu Sopliców […]
śmierć

LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – Berlioz ginie pod tramwajem – w wyniku przepowiedni Wolanda, w której Anuszka miała wylać olej na tory; Jeszua Ha-Nocri – zostaje ukrzyżowany; Mistrz i Małgorzata – umierają, ale są szczęśliwi, mogą się w końcu razem spotkać i trafiają do świata z książki Mistrza, uwalniają Piłata, mogą wiecznie spacerować […]
władca

LITERATURA: „Makbet” William Szekspir – zrobi wszystko, by zdobyć jeszcze większą władzę; im większe stanowisko – tym bardziej odchodzi od własnych zasad; „Hamlet” William Szekspir – król Hamlet jako martwy władca; Klaudiusz – jako władca – oszust, zamordował brata, by przejąć jego tron, nic go nie powstrzyma przed zdobyciem tytułu; młody Hamlet – przyszły władca, […]