Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

VI edycja Romantykonu już 17–18 października 2026

Wzór rycerza idealnego. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów “Pieśni o Rolandzie”. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Wzór rycerza idealnego Pieśń o Rolandzie matura ustna 2024 pytania jawne CKE opracowanie pytania zagadnienia Baba od polskiego

Wstęp (wprowadzenie): Etos rycerski to zbiór norm, których powinien przestrzegać każdy rycerz. Wśród najważniejszych zasad wymienić można między innymi: gotowość do walki (i śmierci) w obronie ojczyzny i religii, dobre urodzenie (najlepiej w rodzinie z długimi tradycjami rycerskimi), odwagę, walkę w sprawiedliwych warunkach, przestrzeganie zobowiązań wobec króla i ojczyzny czy zemstę za każdą krzywdę lub […]

ODPRAWA przed maturą

Nie umiem pływać, a przepłynęłam za sterem koło podbiegunowe. Skoro mnie się udało, to Ty tę maturę zdasz z palcem w nosie!

Empik.com: Jakie książki warto przeczytać do matury?

Paulina Stanaszek stworzyła dla EMPIK.COM listę książek i pomocy do nauki przed egzaminem maturalnym, właśnie odkryłam, że znalazłam się w tym zestawieniu! Bardzo dziękuję i zapraszam do słuchania podcastów.  LINK DO ARTYKUŁU

Literacka kreacja chłopskiego bohatera. Omów zagadnienie na podstawie Chłopów (tomu I – Jesień) Władysława Stanisława Reymonta. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jeśli to czytasz — daj mi znać  na swoim ulubionym kanale: OPRACOWANIE PYTAŃ JAWNYCH DO LEKTURY „CHŁOPI” Władysław Reymont – Chłopi – produkt ze sklepu Baba od polskiego Pełne opracowanie i streszczenie czterech tomów „Chłopów” Władysława Stanisława Reymonta (czas akcji, język, motywy, konteksty, symbole) znajdziesz w moim sklepie.  Wszystkie wpisy z tagiem „CHŁOPI” Wszystkie wpisy z tagiem […]

Mesjanizm i prometeizm w „Dziadach” cz. III

Mesjanizm i prometeizm to dwie postawy, które pojawiają się w III części „Dziadów”. Bardzo często na egzaminach pojawiają się pytania o mesjanizm i prometeizm (o to może pojawić się pytanie także na maturze pisemnej lub ustnej z języka polskiego), dlatego warto wiedzieć, jakie są teoretyczne założenia tych terminów i co trzeba o nich wiedzieć. Wszystkie […]

30.10.2021 – webinar dla osób zdających maturę w 2022 r.

Z pewnością już od długiego czasu słyszysz, że matura to egzamin, którego nie wolno zlekceważyć. Od niej zależy cała Twoja późniejsza kariera. Ale czy wiesz, że matura to jednocześnie jeden z najbardziej schematycznych egzaminów, jaki powstał? Co roku pojawiają się te same zadania, które można rozwiązać praktycznie bez zaglądania do arkusza.

Letni Chamski Motyw: bigos

Jeśli to czytasz — daj mi znać  na swoim ulubionym kanale: Pytania jawne do lektury „PAN TADEUSZ” Adam Mickiewicz – Pan Tadeusz – streszczenie i opracowanie – produkt ze sklepu Baba od polskiego Pełne opracowanie i streszczenie „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza (czas akcji, miejsce akcji, bohaterowie, język, motywy, konteksty, symbole, geneza, „Epilog”, rodzaje broni – tabela […]

deus ridens

deus ridens – bóg prześmiewca, a człowiek to igrzysko boże; jest tylko marionetką w rękach Boga.bogów, który organizuje sobie rozrywkę i bawi się ludzkim losem; Bóg/bogowie patrzy na ludzi jak na mrówki, jest wszechmocny. Topos ten łączy się z motywem theatrum mundi (Bóg jako demiurg, lalkarz), a człowiek staje się w nim błaznem. Jan Kochanowski […]

zbrodnia

LITERATURA „Dziady cz. II” Adam Mickiewicz – zły Pan błaga o to, by trafić do piekła, bo ma już dość cierpień w czyśćcu, ponieważ jego ofiary przemieniły się w ptaki: kruk to zbity na śmierć mężczyzna, który posilił się jabłkami z sadu Pana, a sowa to kobieta, która ze swoim dzieckiem nie otrzymała schronienia i […]

duma/ pycha

LITERATURA  “Zemsta” Aleksander Fredro – Papkin uważa się za najmądrzejszego, najbardziej obytego w świecie i świetnego wojownika, a jest jedynie tchórzem; jest zubożałym szlachcicem, którego utrzymuje Cześnik, liczy na małżeństwo z Klarą; jest zakłamany i interesowny;  „Opowieść wigilijna” Charles Dickens – Ebenezer Scrooge gardzi innymi ludźmi, miłością, relacjami rodzinnymi, nikt nie nauczył go miłości i […]

dom/ dworek

LITERATURA “Na dom w Czarnolesie” Jan Kochanowski – podmiot liryczny prosi Boga, by mógł zawsze tu mieszkać, bo to jego ojczyzna, piękny dom wśród natury, przyjaciół, życzliwości; niczym raj – motyw arkadyjski.  „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – Soplicowo – piękny dom, skromny, ale dostojny, patriotyczny – zegar kurantowy gra Mazurka Dąbrowskiego, liczne portrety: Kościuszki i […]

piękno

LITERATURA “Lalka” Bolesław Prus – fałszywe, powierzchowne piękno Izabeli Łęckiej, która wewnątrz jest zepsuta jak cała arystokracja; stroi się, ale nie zmieni to jej światopoglądu;  “Sonety krymskie” Adam Mickiewicz – zachwyt przyrodą Krymu, ukazanie piękna i potęgi natury, wobec niej człowiek jest mały i nic nie znaczy;  “Tren VIII” Jan Kochanowski – czyste piękno dziecka […]

rodzina

LITERATURA  “Zemsta” Aleksander Fredro – rodzin Raptusiewicza to siostrzenica Klara, rodzina Milczka to syn Wacław – obie żyją w sporze sąsiedzkim o mur graniczny;  „Opowieść wigilijna” Charles Dickens – Fred, siostrzeniec Ebenezera Scrooge’a, zawsze zaprasza wuja na święta, ale ten jest złośliwy i odmawia, bo nie akceptuję małżeństwa Freda, które zostało zawarte z miłości, a […]

syberia

LITERATURA  „Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – wywózka w kibitkach, mesjasze, bohaterowie „Lalka” Bolesław Prus – Wokulski zesłany na Syberię, przyjaźnie, szacunek w społeczeństwie, ale też czerwone dłonie, którymi gardziła Łęcka „Zbrodnia i kara” Fiodor Dostojewski – Rodion odpokutuje tam winy, miejsce wskrzeszenia “Inny świat” Gustaw Herling-Grudziński – miejsce cierpienia, okrucieństwa, ciężkiej pracy, przekraczania granic […]

kłótnia

LITERATURA  „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – Soplicowie i Horeszkowie kłócą się o zamek; Telimena z Tadeuszem o sprawy związkowe (ona chce z nim wyruszyć, a on mówi, że powinni się kochać z osobna); Asesor i Rejent spór o charty; „Zemsta” Aleksander Fredro – Rejent i Cześnik, spór o mur; Cześnik i Papkin – kłótnia o […]

labirynt

LITERATURA  „Sklepy cynamonowe” Bruno Schulz  – Drohobycz jako miasto-labirynt dzieciństwa głównego bohatera, który w opowiadaniu szuka sklepów, które są jego marzeniem, nazywa je cynamonowymi – to dzięki dziecięcej wyobraźni kojarzy je z tą przyprawą, faktycznie są to sklepy z boazerią; bohater świadomie wchodzi w labirynt – może wiele poświęcić, by dotrzeć do upragnionego celu;  „Proces” […]

lustro

LITERATURA  „Koralina” Neil Gaiman – Motyw zniekształconych “odbić” prawdziwych rzeczy, dwie wersje jednego lustra ujawniają prawdę i są wykorzystywane do kłamstw. „O tym, co Alicja zobaczyła po drugiej stronie lustra” Lewis Carroll – Alicja przechodzi przez lustro do zaczarowanej krainy „Pani Bovary” Gustaw Flaubert – Emma przegląda się w lustrach, gdy tańczy na balu, chce […]

życie jako teatr

LITERATURA  „Makbet” William Szekspir – Makbet na wieść o śmierci żony mówi: „Życie jest tylko przechodnim półcieniem, Nędznym aktorem, który swą rolę Przez parę godzin wygrawszy na scenie, W nicość przepada powieścią idioty, Głośną, wrzaskliwą, a nic nieznaczącą”. „Król Edyp” Sofokles – jesteśmy marionetkami w rękach bogów, losu; nie mamy wpływu na swoją rolę „Lalka” […]

sen

LITERATURA  „Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – sen więźnia o woli wybrańca; mała improwizacja o tym, że Rosja jako kruk przesłania widok na Polskę; Wielka Improwizacja ukazuje wewnętrzne potrzeby i pychę; widzenie księdza Piotra jest prorocze z wizją mesjanizmu i mesjasza, widzenie Ewy tłumaczy jej rzeczywistością, sen senatora ukazuje jego lęki, pani Rollison jest niewidoma, […]

pieniądze

LITERATURA “Skąpiec” Molier – Harpagon – ojciec uzależnia finansowo swoją rodzinę; „Moralność pani Dulskiej”  Gabriela Zapolska – Dulska przesadnie oszczędza, wydziela mężowi pieniądze na cygara; proponują zapłacenie pokojówce za zniknięcie lub usunięcie ciąży „Granica” Zofia Nałkowska – Zenon Ziembiewicz proponuje Justynie pieniądze na aborcję „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – wątek obcej waluty – dolarów, […]

nałóg

LITERATURA:  „Nad Niemnem” Eliza Orzeszkowa – Teofil jest morfinistą;  „Moralność pani Dulskiej” Gabriela Zapolska– mąż palący cygara, żona mu je wydziela, Zbyszko – nadużywa alkoholu, chodzi codziennie do barów, korzysta też z usług kokot (prostytutek);  „My dzieci z dworca ZOO” (też film) – prostytucja i heroina; samotne dzieci, które bardzo cierpią w świecie narkotyków, z […]

kostium/maska

LITERATURA:  „Ferdydurke” Witold Gombrowicz – gęby, (narzucanie formy)      FILM  “Maska”reż. Chuck Russell – każdy ma gębę i codziennie kogoś udaje, dostosowuje się do innych ludzi, ale ta maska z filmu, którą zakłada Stanley Ipkiss (znalazł ją w rzece) uwydatnia żądze, popędy, bohater był nudnym urzędnikiem bankowym, a z maską czuje się potężny, zna swoją […]

inność/ odmienność

LITERATURA “Buszujący w zbożu”- J. D. Salinger- Holden Caulfield główny bohater nie akceptuje hierarchii w amerykańskiej szkole. Z powodu inności opuszcza szkołę oraz dom. W tym przypadku inność nie dotyka sfery uczuć “Giaur” G.G. Byron- główny bohater jest chrześcijaninem wokół wyznawców Islamu     FILM  “All I Want” – teledysk ukazujący odmienność głównego bohatera od reszty, […]

magia/czary

LITERATURA:     FILM:  „Chilling Adventures of Sabrina” – serial Netflix o przygodach młodej wiedźmy, będącej córką Szatana „Spirited away” studio ghibli – wyprawa młodej dziewczynki w magiczny świat, gdzie musi się udać w długą wyprawę, aby uratować swoich rodziców     MUZYKA      TEATR  „Przybory i Wasowskiego – Dom Wyobraźni”Krakowski teatr Scena Stu –  Dom Wyobraźni […]

przemiana

LITERATURA „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – Jacek Soplica przemienia się w Księdza Robaka, był typowym szlachcicem, awanturnikiem, duszą towarzystwa, pijakiem; przemienia się w mnicha, bo chce odpokutować za życia swoje grzechy: zabicie Stolnika, doprowadzenie do śmierci matki Tadeusza i oddanie swojego syna pod opiekę brata;  „Balladyna” Juliusz Słowacki – z wiejskiej dziewczyny Balladyna zamienia się […]

klęska życiowa

LITERATURA “Inny świat” Gustaw Herling Grudziński – ludzie są sobie winni, postępują niemoralnie, ale wojna nie usprawiedliwia takiego zachowania; upadek moralności, nie ma już odwrotu; “Proszę państwa do gazu” Tadeusz Borowski – odczłowieczenie, niemoralne zachowanie matki, która aby przetrwać, wyparła się swojego dziecka; “Latarnik” Henryk Sienkiewicz – klęską dla Skawińskiego okazało się niewypełnienie obowiązków, nie […]

pożegnanie

LITERATURA “Ludzie bezdomni” Stefan Żeromski – pożegnanie Tomasza Judyma z Joanną Podborowską – jego ukochaną, odbywa się przy rozdartej sośnie, która ma uosabiać dylemat Tomasza; wybiera on pracę lekarza i odrzuca prywatne szczęście “Treny” Jan Kochanowski – a dokładnie “Tren XIX” staje się pożegnaniem z dzieckiem, wyrazem przepracowanej żałoby i pogodzenia się z losem, że […]

apokalipsa

LITERATURA:  „Droga” Cormac McCarthy – ojciec z synem, próbują przeżyć po apokalipsie „Z jak Zachariasz” dziewczyna myślała, że po apokalipsie nikogo nie spotka, jednak po dłuższym czasie spotyka pewnego faceta “Ocalony” Tadeusz Różewicz – umierają wartości, które dotąd zdawały się oczywiste, czas po apokalipsie, potrzeba nauczyciela, który przywróci znaczenie słowom “Inny świat” Gustaw Herling Grudziński […]

taniec

LITERATURA:     FILM   „Battle”- film Netflix, ojciec głównej bohaterki, baletnicy, traci cały majątek i ta zmuszona do odejścia z życia pełnego luksusów rozpoczyna życie na przedmieściach, pomaga jej zmiana baletu na hop-hop     MUZYKA  “Quebonafide”- Half Dead – mój danse macabre, więc chodź do tańca, gdy krok to szansa i los nam gra”-  nawiązanie do […]

praca

LITERATURA:     FILM      MUZYKA      INNE SZTUKI:     TEATR,  MALARSTWO:  Władysław Strzemiński „ Bezrobotni”  RZEŹBA

pojedynek

LITERATURA:  “Lalka”- Bolesław Prus- pojedynek Wokulskiego i Krzeszowskiego w Lesie Bielańskim “Romeo i Julia”- William Shakespeare- pojedynek Romea i Benwolia     FILM  „Wikingowie” – serial Netflix, pojedynek dwóch braci, Ragnar zdobył władze, Rollo też jej pragnie, pojedynek między nimi, który z nich zdobędzie większa władze      MUZYKA  INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO, RZEŹBA

kłótnia

LITERATURA ”Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – spór o zamek, który zamiast należeć do Horeszków, jest w posiadaniu Sopliców, Podkomorzy ma zadanie rozwiązać ten spór, ale ostatecznie Hrabia z Dobrzyński i Gerwazym organizuje zajazd na Soplicowo i sam odbiera własność, całość kończy się pogodzeniem rodów przez ślub Tadeusza i Zosi;   “Zemsta” Aleksander Fredro – Cześnik Raptusiewicz […]

zwycięstwo/ klęska

LITERATURA “Reduta Ordona” Adam Mickiewicz – o walce z Moskalami, Ordon jest bohaterem, który się poświęca, wysadza się wraz z redutą, by Moskale przy okazji też zginęli;  „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – pokonanie Moskali w trakcie zajazdu na Soplicowo, Gerwazy zabija majora Płuta; zabicie niedźwiedzia, który wyszedł z matecznika – zabija go Ksiądz Robak i […]

choroba

LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow  – depresja Mistrza, który załamał się po tym, jak dzieło jego życia, czyli powieść o Piłacie została skrytykowana; domniemane choroby psychiczne  „U4: Jules” Carole Trebor, umierają wszyscy poza tymi, co maja 15-18 lat, losy ludzi, jak sobie radzą     FILM  „Małe kobietki” reż. Greta Gerwig –  Beth jest chora […]

filozofia życia

LITERATURA ”Momo” Michael Ende – Ukazane są różne filozofie życia, takie jak nie czekanie na dotarcie do celu “Jeden krok, jedno machnięcie miotłą”, życie chwilą lub opieranie egzystencji na oszczędnościach.     FILM      MUZYKA  INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO, RZEŹBA

tajemnica

LITERATURA: „Magnus Chase i miecz Lata” tajemnica dotycząca ojca Magnusa i jego pochodzenia oraz tym, że nordyccy bogowie istnieją tak jak pozostałe postaci z tych mitów      FILM      MUZYKA  INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO, RZEŹBA

tradycja

LITERATURA „Dziady cz. II” Adam Mickiewicz – obrzęd dziadów w noc Zaduszek, polega na modlitwie za dusze, które przebywają w czyśćcu; daje się im także ziarna, różne pożywienie; obrzęd prowadzi Guślarz na terenie cmentarza, w kaplicy, na terenie Litwy;  „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – tradycje szlacheckie: tańczenie poloneza, grzybobrania, polowania na dużą zwierzynę, dzwonienie na […]

zdrada

LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – liczne donosy do władz po to, by wyjawić ludzką chciwość, albo odebrać komuś jego mieszkanie komunalne;  ”Świtezianka” Adam Mickiewicz – strzelec w borze mimo tego, że obiecał pani Świtezi wierność, to ją zdradza, przez co spotyka go kara;  ”Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – zamek jest w posiadaniu Sopliców […]

śmierć

LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – Berlioz ginie pod tramwajem – w wyniku przepowiedni Wolanda, w której Anuszka miała wylać olej na tory; Jeszua Ha-Nocri – zostaje ukrzyżowany; Mistrz i Małgorzata – umierają, ale są szczęśliwi, mogą się w końcu razem spotkać i trafiają do świata z książki Mistrza, uwalniają Piłata, mogą wiecznie spacerować […]

władca

LITERATURA:  „Makbet” William Szekspir – zrobi wszystko, by zdobyć jeszcze większą władzę; im większe stanowisko – tym bardziej odchodzi od własnych zasad;  „Hamlet” William Szekspir – król Hamlet jako martwy władca; Klaudiusz – jako władca – oszust, zamordował brata, by przejąć jego tron, nic go nie powstrzyma przed zdobyciem tytułu; młody Hamlet – przyszły władca, […]