TVP Kultura – 2020. Czas nieznany
Wystąpiłam w TVP Kultura w serialu dokumentalnym: „2020. Czas nieznany
zbrodnia
LITERATURA „Dziady cz. II” Adam Mickiewicz – zły Pan błaga o to, by trafić do piekła, bo ma już dość cierpień w czyśćcu, ponieważ jego ofiary przemieniły się w ptaki: kruk to zbity na śmierć mężczyzna, który posilił się jabłkami z sadu Pana, a sowa to kobieta, która ze swoim dzieckiem nie otrzymała schronienia i […]
duma/ pycha
LITERATURA “Zemsta” Aleksander Fredro – Papkin uważa się za najmądrzejszego, najbardziej obytego w świecie i świetnego wojownika, a jest jedynie tchórzem; jest zubożałym szlachcicem, którego utrzymuje Cześnik, liczy na małżeństwo z Klarą; jest zakłamany i interesowny; „Opowieść wigilijna” Charles Dickens – Ebenezer Scrooge gardzi innymi ludźmi, miłością, relacjami rodzinnymi, nikt nie nauczył go miłości i […]
dom/ dworek
LITERATURA “Na dom w Czarnolesie” Jan Kochanowski – podmiot liryczny prosi Boga, by mógł zawsze tu mieszkać, bo to jego ojczyzna, piękny dom wśród natury, przyjaciół, życzliwości; niczym raj – motyw arkadyjski. „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – Soplicowo – piękny dom, skromny, ale dostojny, patriotyczny – zegar kurantowy gra Mazurka Dąbrowskiego, liczne portrety: Kościuszki i […]
piękno
LITERATURA “Lalka” Bolesław Prus – fałszywe, powierzchowne piękno Izabeli Łęckiej, która wewnątrz jest zepsuta jak cała arystokracja; stroi się, ale nie zmieni to jej światopoglądu; “Sonety krymskie” Adam Mickiewicz – zachwyt przyrodą Krymu, ukazanie piękna i potęgi natury, wobec niej człowiek jest mały i nic nie znaczy; “Tren VIII” Jan Kochanowski – czyste piękno dziecka […]
rodzina
LITERATURA “Zemsta” Aleksander Fredro – rodzin Raptusiewicza to siostrzenica Klara, rodzina Milczka to syn Wacław – obie żyją w sporze sąsiedzkim o mur graniczny; „Opowieść wigilijna” Charles Dickens – Fred, siostrzeniec Ebenezera Scrooge’a, zawsze zaprasza wuja na święta, ale ten jest złośliwy i odmawia, bo nie akceptuję małżeństwa Freda, które zostało zawarte z miłości, a […]
syberia
LITERATURA „Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – wywózka w kibitkach, mesjasze, bohaterowie „Lalka” Bolesław Prus – Wokulski zesłany na Syberię, przyjaźnie, szacunek w społeczeństwie, ale też czerwone dłonie, którymi gardziła Łęcka „Zbrodnia i kara” Fiodor Dostojewski – Rodion odpokutuje tam winy, miejsce wskrzeszenia “Inny świat” Gustaw Herling-Grudziński – miejsce cierpienia, okrucieństwa, ciężkiej pracy, przekraczania granic […]
kłótnia
LITERATURA „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – Soplicowie i Horeszkowie kłócą się o zamek; Telimena z Tadeuszem o sprawy związkowe (ona chce z nim wyruszyć, a on mówi, że powinni się kochać z osobna); Asesor i Rejent spór o charty; „Zemsta” Aleksander Fredro – Rejent i Cześnik, spór o mur; Cześnik i Papkin – kłótnia o […]
labirynt
LITERATURA „Sklepy cynamonowe” Bruno Schulz – Drohobycz jako miasto-labirynt dzieciństwa głównego bohatera, który w opowiadaniu szuka sklepów, które są jego marzeniem, nazywa je cynamonowymi – to dzięki dziecięcej wyobraźni kojarzy je z tą przyprawą, faktycznie są to sklepy z boazerią; bohater świadomie wchodzi w labirynt – może wiele poświęcić, by dotrzeć do upragnionego celu; „Proces” […]
lustro
LITERATURA „Koralina” Neil Gaiman – Motyw zniekształconych “odbić” prawdziwych rzeczy, dwie wersje jednego lustra ujawniają prawdę i są wykorzystywane do kłamstw. „O tym, co Alicja zobaczyła po drugiej stronie lustra” Lewis Carroll – Alicja przechodzi przez lustro do zaczarowanej krainy „Pani Bovary” Gustaw Flaubert – Emma przegląda się w lustrach, gdy tańczy na balu, chce […]
życie jako teatr
LITERATURA „Makbet” William Szekspir – Makbet na wieść o śmierci żony mówi: „Życie jest tylko przechodnim półcieniem, Nędznym aktorem, który swą rolę Przez parę godzin wygrawszy na scenie, W nicość przepada powieścią idioty, Głośną, wrzaskliwą, a nic nieznaczącą”. „Król Edyp” Sofokles – jesteśmy marionetkami w rękach bogów, losu; nie mamy wpływu na swoją rolę „Lalka” […]
sen
LITERATURA „Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – sen więźnia o woli wybrańca; mała improwizacja o tym, że Rosja jako kruk przesłania widok na Polskę; Wielka Improwizacja ukazuje wewnętrzne potrzeby i pychę; widzenie księdza Piotra jest prorocze z wizją mesjanizmu i mesjasza, widzenie Ewy tłumaczy jej rzeczywistością, sen senatora ukazuje jego lęki, pani Rollison jest niewidoma, […]
pieniądze
LITERATURA “Skąpiec” Molier – Harpagon – ojciec uzależnia finansowo swoją rodzinę; „Moralność pani Dulskiej” Gabriela Zapolska – Dulska przesadnie oszczędza, wydziela mężowi pieniądze na cygara; proponują zapłacenie pokojówce za zniknięcie lub usunięcie ciąży „Granica” Zofia Nałkowska – Zenon Ziembiewicz proponuje Justynie pieniądze na aborcję „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – wątek obcej waluty – dolarów, […]
nałóg
LITERATURA: „Nad Niemnem” Eliza Orzeszkowa – Teofil jest morfinistą; „Moralność pani Dulskiej” Gabriela Zapolska– mąż palący cygara, żona mu je wydziela, Zbyszko – nadużywa alkoholu, chodzi codziennie do barów, korzysta też z usług kokot (prostytutek); „My dzieci z dworca ZOO” (też film) – prostytucja i heroina; samotne dzieci, które bardzo cierpią w świecie narkotyków, z […]
kostium/maska
LITERATURA: „Ferdydurke” Witold Gombrowicz – gęby, (narzucanie formy) FILM “Maska”reż. Chuck Russell – każdy ma gębę i codziennie kogoś udaje, dostosowuje się do innych ludzi, ale ta maska z filmu, którą zakłada Stanley Ipkiss (znalazł ją w rzece) uwydatnia żądze, popędy, bohater był nudnym urzędnikiem bankowym, a z maską czuje się potężny, zna swoją […]
inność/ odmienność
LITERATURA “Buszujący w zbożu”- J. D. Salinger- Holden Caulfield główny bohater nie akceptuje hierarchii w amerykańskiej szkole. Z powodu inności opuszcza szkołę oraz dom. W tym przypadku inność nie dotyka sfery uczuć “Giaur” G.G. Byron- główny bohater jest chrześcijaninem wokół wyznawców Islamu FILM “All I Want” – teledysk ukazujący odmienność głównego bohatera od reszty, […]
magia/czary
LITERATURA: FILM: „Chilling Adventures of Sabrina” – serial Netflix o przygodach młodej wiedźmy, będącej córką Szatana „Spirited away” studio ghibli – wyprawa młodej dziewczynki w magiczny świat, gdzie musi się udać w długą wyprawę, aby uratować swoich rodziców MUZYKA TEATR „Przybory i Wasowskiego – Dom Wyobraźni”Krakowski teatr Scena Stu – Dom Wyobraźni […]
przemiana
LITERATURA „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – Jacek Soplica przemienia się w Księdza Robaka, był typowym szlachcicem, awanturnikiem, duszą towarzystwa, pijakiem; przemienia się w mnicha, bo chce odpokutować za życia swoje grzechy: zabicie Stolnika, doprowadzenie do śmierci matki Tadeusza i oddanie swojego syna pod opiekę brata; „Balladyna” Juliusz Słowacki – z wiejskiej dziewczyny Balladyna zamienia się […]
klęska życiowa
LITERATURA “Inny świat” Gustaw Herling Grudziński – ludzie są sobie winni, postępują niemoralnie, ale wojna nie usprawiedliwia takiego zachowania; upadek moralności, nie ma już odwrotu; “Proszę państwa do gazu” Tadeusz Borowski – odczłowieczenie, niemoralne zachowanie matki, która aby przetrwać, wyparła się swojego dziecka; “Latarnik” Henryk Sienkiewicz – klęską dla Skawińskiego okazało się niewypełnienie obowiązków, nie […]
pożegnanie
LITERATURA “Ludzie bezdomni” Stefan Żeromski – pożegnanie Tomasza Judyma z Joanną Podborowską – jego ukochaną, odbywa się przy rozdartej sośnie, która ma uosabiać dylemat Tomasza; wybiera on pracę lekarza i odrzuca prywatne szczęście “Treny” Jan Kochanowski – a dokładnie “Tren XIX” staje się pożegnaniem z dzieckiem, wyrazem przepracowanej żałoby i pogodzenia się z losem, że […]
apokalipsa
LITERATURA: „Droga” Cormac McCarthy – ojciec z synem, próbują przeżyć po apokalipsie „Z jak Zachariasz” dziewczyna myślała, że po apokalipsie nikogo nie spotka, jednak po dłuższym czasie spotyka pewnego faceta “Ocalony” Tadeusz Różewicz – umierają wartości, które dotąd zdawały się oczywiste, czas po apokalipsie, potrzeba nauczyciela, który przywróci znaczenie słowom “Inny świat” Gustaw Herling Grudziński […]
taniec
LITERATURA: FILM „Battle”- film Netflix, ojciec głównej bohaterki, baletnicy, traci cały majątek i ta zmuszona do odejścia z życia pełnego luksusów rozpoczyna życie na przedmieściach, pomaga jej zmiana baletu na hop-hop MUZYKA “Quebonafide”- Half Dead – mój danse macabre, więc chodź do tańca, gdy krok to szansa i los nam gra”- nawiązanie do […]
praca
LITERATURA: FILM MUZYKA INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO: Władysław Strzemiński „ Bezrobotni” RZEŹBA
pojedynek
LITERATURA: “Lalka”- Bolesław Prus- pojedynek Wokulskiego i Krzeszowskiego w Lesie Bielańskim “Romeo i Julia”- William Shakespeare- pojedynek Romea i Benwolia FILM „Wikingowie” – serial Netflix, pojedynek dwóch braci, Ragnar zdobył władze, Rollo też jej pragnie, pojedynek między nimi, który z nich zdobędzie większa władze MUZYKA INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO, RZEŹBA
kłótnia
LITERATURA ”Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – spór o zamek, który zamiast należeć do Horeszków, jest w posiadaniu Sopliców, Podkomorzy ma zadanie rozwiązać ten spór, ale ostatecznie Hrabia z Dobrzyński i Gerwazym organizuje zajazd na Soplicowo i sam odbiera własność, całość kończy się pogodzeniem rodów przez ślub Tadeusza i Zosi; “Zemsta” Aleksander Fredro – Cześnik Raptusiewicz […]
lektury bohaterów
Co czytają bohaterowie lektur szkolnych i jak to o nich świadczy?
zwycięstwo/ klęska
LITERATURA “Reduta Ordona” Adam Mickiewicz – o walce z Moskalami, Ordon jest bohaterem, który się poświęca, wysadza się wraz z redutą, by Moskale przy okazji też zginęli; „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – pokonanie Moskali w trakcie zajazdu na Soplicowo, Gerwazy zabija majora Płuta; zabicie niedźwiedzia, który wyszedł z matecznika – zabija go Ksiądz Robak i […]
choroba
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – depresja Mistrza, który załamał się po tym, jak dzieło jego życia, czyli powieść o Piłacie została skrytykowana; domniemane choroby psychiczne „U4: Jules” Carole Trebor, umierają wszyscy poza tymi, co maja 15-18 lat, losy ludzi, jak sobie radzą FILM „Małe kobietki” reż. Greta Gerwig – Beth jest chora […]
filozofia życia
LITERATURA ”Momo” Michael Ende – Ukazane są różne filozofie życia, takie jak nie czekanie na dotarcie do celu “Jeden krok, jedno machnięcie miotłą”, życie chwilą lub opieranie egzystencji na oszczędnościach. FILM MUZYKA INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO, RZEŹBA
tajemnica
LITERATURA: „Magnus Chase i miecz Lata” tajemnica dotycząca ojca Magnusa i jego pochodzenia oraz tym, że nordyccy bogowie istnieją tak jak pozostałe postaci z tych mitów FILM MUZYKA INNE SZTUKI: TEATR, MALARSTWO, RZEŹBA
tradycja
LITERATURA „Dziady cz. II” Adam Mickiewicz – obrzęd dziadów w noc Zaduszek, polega na modlitwie za dusze, które przebywają w czyśćcu; daje się im także ziarna, różne pożywienie; obrzęd prowadzi Guślarz na terenie cmentarza, w kaplicy, na terenie Litwy; „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – tradycje szlacheckie: tańczenie poloneza, grzybobrania, polowania na dużą zwierzynę, dzwonienie na […]
zdrada
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – liczne donosy do władz po to, by wyjawić ludzką chciwość, albo odebrać komuś jego mieszkanie komunalne; ”Świtezianka” Adam Mickiewicz – strzelec w borze mimo tego, że obiecał pani Świtezi wierność, to ją zdradza, przez co spotyka go kara; ”Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – zamek jest w posiadaniu Sopliców […]
śmierć
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – Berlioz ginie pod tramwajem – w wyniku przepowiedni Wolanda, w której Anuszka miała wylać olej na tory; Jeszua Ha-Nocri – zostaje ukrzyżowany; Mistrz i Małgorzata – umierają, ale są szczęśliwi, mogą się w końcu razem spotkać i trafiają do świata z książki Mistrza, uwalniają Piłata, mogą wiecznie spacerować […]
władca
LITERATURA: „Makbet” William Szekspir – zrobi wszystko, by zdobyć jeszcze większą władzę; im większe stanowisko – tym bardziej odchodzi od własnych zasad; „Hamlet” William Szekspir – król Hamlet jako martwy władca; Klaudiusz – jako władca – oszust, zamordował brata, by przejąć jego tron, nic go nie powstrzyma przed zdobyciem tytułu; młody Hamlet – przyszły władca, […]
wróżba/ przepowiednia
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow- Woland przepowiada Berliozowi, że zostanie mu odcięta głowa,, na dodatek przez kobietę; Berlioz ignoruje te słowa, ale w okolicy torów tramwajowych odsuwa się od szyn – los chciał (fatum), że stanął na olej wylany przez Anuszkę, wpadł pod tramwaj, a jego odcięta głowa potoczyła się ulicą; “Makbet” William Szekspir […]
cierpienie
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – cierpią wszyscy bywalcy szpitala psychiatrycznego, bo nikt ich nie słuchał, chociaż mówili prawdę; cierpiała Małgorzata, gdy Mistrz zniknął; cierpiała Frieda po tym, jak udusiła swoje dziecko; Mistrz cierpiał – pewnie na depresję – po tym, gdy odrzucono jego książkę, sam uciekł po pomoc do szpitala, ale przez to […]
wina/kara
LITERATURA: „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – Woland jest jak Mefistofeles, uświadamia ludziom, że źle postępują, jest jak siła karząca za chciwość, on jest częścią tej siły, która wiecznie zła pragnąc, wiecznie czyni dobro; moskiewski totalitaryzm karze ludzi za posiadanie obcych walut, za zadawanie pytań, za sprzeciwianie się – w efekcie ludzie giną w niewyjaśnionych […]
sława
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – Mistrz marzy o sławie, niestety w moskiewskim totalitaryzmie najważniejsza jest partia i legitymacja członkowska Massolitu; powieść Mistrza zostaje skrytykowana, bo porusza bezsensowny temat – po co pisać o Piłacie, skoro historie biblijne są zmyślone “Cudzoziemka” Maria Kuncewiczowa – Róża marzyła o zostaniu skrzypaczką, miała talent, ale brakowało jej […]
list
LITERATURA: ”Oskar i pani Róża” Eric Emmanuel Schmitt – Oskar pisze listy do Boga i opisuje w ich swoje dni, a każdy dzień to wg niego kolejne dziesięć lat, ponieważ choruje na śmiertelną chorobę i wie, że inaczej nie miałby szansy dorosnąć. ”Cierpienia młodego Wertera” Johann Wolfgang Goethe- cała powieść jest powieścią epistolarną, czyli w […]
wspomnienie
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – Mistrz podczas pobytu w szpitalu psychiatrycznym opowiada Ivanowi o swoim pierwszym spotkaniu z Małgorzatą, o tym, że niosła żółte kwiaty, które go zirytowały, o tym, że była pięknie smutna i że zakochali się od pierwszego wejrzenia; następnie opowiada o tym, jak czekał na nią każdego dnia i już […]
jedzenie
LITERATURA „Przygody Alicji w Krainie Czarów” Lewis Carroll – ciasteczka powiększające i napój zmniejszający umożliwiają Alicji wejście do Krainy Czarów; „Władca Pierścieni” J. R.R. Tolkien – hobbici są zmuszeni zapomnieć o drugim śniadaniu i o swoich przyzwyczajeniach do posiłków na rzecz wyprawy, „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – uczty w zamku, Tadeusz usługuje Telimenie i nalewa […]
portret kobiety
LITERATURA “Na oczy królewny angielskiej” Daniel Naborowski – wiersz jest przykładem barokowego konceptu, zbudowany na porównaniach, podmiot liryczny wychwala doskonałość oczu królewny, których nie da się określić żadnymi słowami “Makbet” William Szekspir – Lady Makbet jest kobietą fatalną, sprowadza na męża klęskę, jest żądna władzy (pijana władzą), niestety nie wytrzymuje psychicznie i po namawianiu męża […]
karykatura
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – karykatura społeczeństwa i systemu, ukazuje ludzi terroryzowanych kultem pieniądza, którzy ciągle donoszą na innych, by odebrać im mieszkania, trzeba być ciągle czujnym, nie można nikomu ufać “Folwark zwierzęcy” George Orwell – karykatura systemu totalitarnego, świnie przejmują władzę i zachowują się tak, jak komuniści “Proces” Franz Kafka – w […]
przemijanie
LITERATURA “Sto lat samotności” Gabriel Garcia Marquez – przemijanie ludzi, myśli i czasów, zmiany między jednym pokoleniem a drugim “Makbet” William Szekspir – życie jest tylko przechodnim półcieniem – to słowa wypowiedziane przez Makbeta, gdy dowiedział się, że jego żona popełniła samobójstwo – motyw theatrum mundi; jesteśmy tylko aktorami, którzy odgrywają swoją rolę, steruje nami […]
podróż
LITERATURA „Odyseja” Homer – dziesięcioletnia tułaczka Odyseusza spod Troi do Itaki, w trakcie wędrówki bohatera spotyka wiele przygód, a z każdej opresji wychodzi dzięki sprytowi, przy okazji traci wielu towarzyszy podróży; nie jest to jednak typy przykład homo viator, ponieważ Odys nie przechodzi przemiany wewnętrznej; nie dociera do wnętrza siebie, ta podróż go nie uczy, […]
bunt
LITERATURA ”Rok 1984” George Orwell – bunt jednostki przeciwko totalitarnemu systemowi; ”Folwark zwierzęcy” George Orwell – świnie buntują się przeciwko ludziom, zaczynają się rządy zwierząt, które niestety niedługo zaczną przypominać ludzki system ”Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – piosenka Feliksa o tym, że nawet jeśli umrą w więzieniach, to ich synowie pójdą pracować np. przy […]
stereotyp/schemat
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – grupa szatańska wybrała Moskwę jako złe miejsce, gdzie ludzie są przekupni; Massolit – dom Gribojedowa – schematy biurokracji, na każdych drzwiach znajduje się ogłoszenie, co w danym pokoju można załatwić, odrzucają innych; gardzą resztą twórców, którzy nie mają legitymacji; ”Mendel Gdański” Maria Konopnicka – Mendla odwiedzają w jego […]
autorytet
LITERATURA ”Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – Napoleon jest wzorem dla patriotów, liczą na jego pomoc w walce z carem; Podkomorzy, który przyjeżdża do Soplicowa, by rozwiązać spór o zamek, jest najstarszym wśród szlachty, wszyscy go szanują, on rozpoczyna biesiadę, spacery, polowanie. Przy wejściu do dworu widnieją portrety Kościuszki i Rejtana, co wskazuje na inspiracje patriotyczne; […]
codzienność
LITERATURA “Lalka” Bolesław Prus – codzienność Rzeckiego wypełniona jest rutyną, wstaje o 6, zakłada garnitur, przypina spinki do mankietów; głaszcze psa Ira, idzie do sklepu, by codziennie nakręcać lalki na wystawie; “Latarnik” Henryk Sienkiewicz – Skawiński całe dnie spędza sam w latarni, czyta gazetę i obserwuje żaglówki; jedyną jego rozrywką jest niedzielny spacer do kościoła […]
artysta
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – Mistrz jest alter ego Bułhakowa i nowym wcieleniem Fausta, cierpi z powodu krytyki swojego dzieła, potrzebuje kobiety-muzy, by pisać; „Evviva l’arte” Kazimierz Przerwa-Tetmajer – artysta gardzi filistrem, żyje w biedzie, ale oddaje się sztuce; „Exegi monumentum” Horacy – twórczość jest jak pomnik, który przetrwa przez wieki i sprawi, […]
fałsz/ obłuda
LITERATURA „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – seans czarnej magii w teatrze Variétés ukazuje obłudę społeczeństwa konformistów, którzy są zachłanni, a udają bogatych; to świat łapówek i donosicielstwa; umieszczania ludzi w zakładzie psychiatrycznym, by się ich pozbyć; liczne wywózki, podkładanie dolarów; ”Moralność pani Dulskiej” Gabriela Zapolska – filister, kołtunka, sam tytuł wskazuje na fałsz, bo […]
starość
LITERATURA „Wiek nowy” Czesław Miłosz – ciało przestaje działać, ale umysł wciąż funkcjonuje i pozwala tworzyć „Lalka” Bolesław Prus – Rzecki – regularna praca i pisanie pamiętnika pozwalają mu godnie się starzeć, musi mieć cel „Wesele” Stanisław Wyspiański – Dziad – bał się powtórki z rabacji galicyjskiej, ukazał mu się duch Jakuba Szeli, nie wierzył […]
dzieciństwo
LITERATURA „Oskar i pani Róża” Éric-Emmanuel Schmitt – dzieciństwo z chorobą jako szybki proces dorastania; „Cudowny chłopak” R.J. Palacio – zmagania z chorobą, akceptacją wśród rówieśników, uczenie się odwagi bycia sobą; ”Tren VIII” Jan Kochanowski – kontrast cierpienia i pustego domu z radością małej Urszulki, która sprawiała, że wszystkim domownikom chciało się żyć; „Opowieść wigilijna” […]
historia
LITERATURA „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz – zamek w posiadaniu Sopliców w wyniku targowicy; „Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – odniesienia do represji i cierpienia w wyniku akcji Nowosilcowa, który podlega carowi (Mikołaj I Romanow); „Syzyfowe prace” Stefan Żeromski – rusyfikacja pod zaborami (Aleksander II Romanow); „Krzyżacy” Henryk Sienkiewicz – postacie historyczne (Jagiełło) i fikcyjne, odtworzenie […]
natura
LITERATURA „Burza” Adam Mickiewicz – człowiek nie ma szans z potęgą natury, wszyscy zginął na morzu; „Stepy akermańskie” Adam Mickiewicz– pejzaż romantyczny, który przywołuje wspomnienia ojczyzny; „Na lipę” Jan Kochanowski – epikureizm, największe szczęście to obcować z przyrodą i usiąść z przyjacielem pod lipą; „Deszcz jesienny” Leopold Staff – deszczowa pogoda odzwierciedla uczucia podmiotu lirycznego, […]
rozmowa z Bogiem/o Bogu
LITERATURA „Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – Konrad w Wielkiej Improwizacji wyzywa Boga do wysłuchania jego żądań i stawia się ponad nim (bardziej monolog niż rozmowa), Ksiądz Piotr rozmawia z Bogiem, bo się modli i dzięki temu doznaje teofanii, widzenia; „Lament świętokrzyski” – Matka Boska zwraca się do swojego syna, który umiera na krzyżu; „Mistrz […]
miłość
LITERATURA ”Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – Konrada miłość do ojczyzny i prometeizm; „Lalka” Bolesław Prus” – nieodwzajemniona: Wokulski do Łęckiej, Rzecki do Stawskiej; toksyczna – Krzeszowscy; „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow – opiekuńcza: Małgorzata opiekuje się Mistrzem, wspiera jego twórczość, a Mistrz zakochał się w niej od pierwszego wejrzenia, gdy zobaczył ją smutną z […]
przyjaźń
LITERATURA „Ferdydurke” Witold Gombrowicz – Józio i Miętus – kumple, z którymi można konie kraść, ich ulubionym zajęciem jest doprowadzenie do kupy, by odebrać ludziom gęby; „Lalka” Bolesław Prus” – Wokulski i Rzecki – jeden żyje, drugi żyje jego życiem i staje się ojcem w tej relacji; Rzecki i Katz – kumple z wojska, walczyli […]
szczęście
LITERATURA “Biała magia” Krzysztof Kamil Baczyński – chwile spędzone z Basią, mimo wojny, były dla niego najszczęśliwsze; “Przedwiośnie” Stefan Żeromski – Cezary Baryka myślał, że ojciec zginął na wojnie, jednak gdy syn pracował przy grzebaniu zwłok, pojawił się przed nim starzec – był to Seweryn; mężczyźni byli szczęśliwi, że udało się im odnaleźć, postanawiają wyruszyć […]
samotność
LITERATURA „Buszujący w zbożu” J.D. Salinger – zagubiony w trakcie podróży ku odnalezieniu siebie, nikt go nie rozumie; „Mały Książę” Antoine de Saint-Exupery – Pilot ląduje na Saharze i może zginąć, mówi o samotności wśród ludzi, wyobraża sobie siebie z czasów dzieciństwa i dzięki temu może przejść przemianę, do której potrzebne jest wyciszenie; „Tren VIII” […]